Câu Lạc Bộ
The Vietnamese Historical and Cultural Performing Arts Foundation
PO Box 1571 - Westminster, CA 92684-1517 - (949) 786-6840
©2003 Hùng Sử Việt
Giai thoại lịch sử

Sứ Tàu ghét Quỉ Môn quan

“Cửa quan Quỉ Môn: ở phía nam châu Ôn,  thuộc địa phận xã Chi Lăng, đường ải nhỏ hẹp,
đá núi hiểm cao, phía tây gần khe sâu, nước độc không thể ăn uống, rừng rú rậm rạp, hình
thể hiểm ác, có đá như đầu ma quỉ, nên đặt tên như vậy. Ngạn ngữ nói: “Quỉ Môn quan, thập
nhân khứ, nhất nhân hoàn” , nghĩa là tại Quỉ Môn quan, mười người (Trung quốc) ra đi (vào
nước Nam), chỉ có một người trở về (Trung quốc).

Sau khi nhà Lê trung hưng (thế kỷ 16), sứ bộ (Trung Quốc) sang sách phong, ghét tên ấy,
mới đổi gọi là “úy thiên quan” (có lẽ muốn nói cửa quan sợ thiên triều?)

Xét Vân đài loại ngữ dẫn lời chép trong Hoàn Vũ Ký rằng: “Quỉ Môn quan cách huyện Bắc
Lưu 30 dặm về phía nam, hai thành đá đứng đối nhau, Mã Viện nhà Hán đánh man Lâm Ấp,
rồi dựng bia ở đây”.

Sách ấy lại nói rằng: “Người nhà Tấn sang Giao Chỉ, đều do Quỉ Môn quan, ở đây rất nhiều
lam chướng , mười người đi, chín người không trở về”. (1)

Lời bàn của Vương Sinh:
Xin có mấy câu thơ tặng quí vị sứ giả “nước nhớn” Trung Quốc:

“Quỉ Môn quan, Quỉ Môn quan...
Thập nhân khứ, nhất nhân hoàn”
Sứ Tàu qua đó nghe mà “rét”
Mới đổi gọi là “Úy Thiên quan”

Thật ra Quỉ Môn quan chỉ là tên gọi một ải quan của nước Nam, có liên quan gì đến Trung
Quốc đâu mà phải lo đổi tên? Nếu những ông vua “con trời” biết tôn trọng đường biên giới
trên bộ và dưới biển để dân chúng hai nước Trung-Việt được sống bình yên thì đâu có
chuyện “đi mười, về một”?.  Bởi vì địa thế nước Nam hiểm trở như thế, khí hậu  nước Nam
nóng bức, ẩm ướt  độc hại như thế, người nước Nam mưu trí, đảm lược như thế thì... đoàn
quân “thiên triều” qua nước Nam xâm lược, trở về được 10% là may mắn lắm rồi còn gì!

Không tin, ta thử đọc sơ sơ lại lịch sử xem nhé!
- Năm 938 vua Nam Hán sai con là thái tử Hoằng Tháo đem quân sang xâm lăng nước Nam.
Ngô Quyền “truyền lệnh cho quân sĩ phải hết sức phòng bị, một mặt thì sai người lấy gỗ cặp
sắt nhọn, cắm ngầm ở dưới lòng sông Bạch Đằng, xong rồi chờ đến lúc nước thủy triều lên,
cho quân ra khiêu chiến; quân Nam Hán đuổi theo, đến lúc nước xuống, Ngô Quyền hồi
quân đánh ập lại, quân Nam Hán thua chạy, bao nhiêu thuyền mắc vào cọc gỗ thủng nát mất
cả, người chết quá nửa. (còn người bị thương và bị bắt chưa kể?). Hoằng Tháo bị Ngô
Quyền bắt được, đem giết đi.
Hán chủ được tin ấy, khóc òa lên, rồi đem quân về Phiên Ngung, không dám sang quấy
nhiễu nữa.” (2)

- Năm 981 nhà Tống sai bọn “Hầu Nhân Bảo, Tôn Toàn Hưng tiến quân sang mặt Lạng Sơn,
bọn Lưu Trừng đem thủy quân sang mặt Bạch Đằng giang.
“Bấy giờ lục quân của bọn Hầu Nhân Bảo tiến sang tới Chi Lăng (hẳn là phải  qua cửa quan
Quỉ Môn đấy nhỉ?), vua Đại Hành sai người sang trá hàng để dụ Hầu Nhân Bảo đến chỗ
hiểm bắt chém đi, rồi đuổi đánh quân nhà Tống chém quá nửa, và bắt được hai người bộ
tướng. (cũng không kể quân Tống bị thương và bị bắt là bao nhiêu?).” (2)

- Năm 1285 tại mặt trận Tây Kết, Hưng Đạo vương chia quân ra đánh trại quân Nguyên , và
đặt phục binh để bắt Toa Đô.
“Quân ta đánh hăng quá, quân Nguyên địch không nổi, Toa Đô và Ô Mã Nhi đem binh lên bộ
chạy ra mặt biển, nhưng khi chạy đến mé sau một dẫy núi thì bị quân An Nam vây đánh. Toa
Đô trúng tên chết, còn Ô Mã Nhi thì tìm đướng chạy vào Thanh Hóa, nhưng bị quân ta đánh
đuổi ngặt quá, phải một mình lẻn xuống chiếc thuyền con chạy ra bể, trốn về Tàu được”.
(quân Nam bắt được hơn 3 vạn tù binh và chiến thuyền khí giới không biết bao nhiêu mà kể)
(không thấy nói đến số quân Nguyên bị giết, nhưng có lẽ cũng nhiều lắm?) (2)

- Năm 1288, tại mặt trận Bạch Đằng Hưng Đạo Vương dùng lại chiến thuật Ngô Quyền năm
xưa để chiến thắng quân Nguyên. “Nguyễn Khoái nhử quân Nguyên đi khỏi xa chỗ đóng cọc,
rồi mới quay thuyền đánh vật lại. Hai bên đánh đang hăng, thì đại quân của Hưng Đạo
Vương tiếp đến. Ô Mã nhi, Phàn Tiếp thấy quan quân to thế lắm, mới quay thuyền chạy trở
lại. Khi chạy đến khúc sông có cọc đóng thì nước thủy triều đã rút xuống, thuyền của quân
Nguyên vướng mắc phải cọc, đổ nghiêng đổ ngửa, đắm vỡ mất nhiều. quan quân thừa
thắng đánh cực hăng, quân Nguyên chết như rạ, máu loang đỏ cả khúc sông. Tướng
Nguyên là Ô Mã Nhi, Phàn Tiếp, Tích Lệ, Cơ Ngọc đều bị bắt cả.” (Ta bắt được hơn 400
chiến thuyền và rất nhiều tù binh). (2)

- Năm 1426, Bình Định Vương Lê Lợi cho quân phục kích tại mặt trận Tụy Động: “Bấy giờ
phải độ trời mưa, đường lầy, quân Minh vừa đếnTụy Động thì bị quân ta bốn mặt đổ ra đánh
chém được quan thượng thư là Trần Hiệp, Nội quan là Lý Lượng. Còn những quân sĩ nhà
Minh thì chết hại nhiều lắm, phần thì giày xéo lên nhau mà chết, phần thì ngã xuống sông
chết đuối, cả thảy đến hơn 5 vạn người, còn bị bắt sống hơn một vạn người, các đồ đạc khí
giới thì lấy được không biết bao nhiêu mà kể.” (2)

- Năm 1789, vua Quang Trung đánh đuổi quân Mãn Thanh: “Tôn Sĩ Nghị (tướng Thanh,
Tổng Đốc Lưỡng Quảng) nửa đêm nghe tin báo, hoảng hốt không kịp thắng yên ngựa và
mặc áo giáp, đem mấy tên lính kỵ chạy qua sông sang Bắc. Quân các trại nghe tin như thế ,
xôn xao tan rã chạy trốn, tranh nhau sang cầu, một lát cầu đổ, sa cả xuống sông chết đuối,
sông Nhị Hà đầy những thây người chết....”
“...Ngày hôm ấy vua Quang Trung đốc quân đánh giặc, áo ngự bào bị thuốc súng bắn vào
đen như mực. Đến trưa thì vào thành Thăng Long, sai tướng đem binh đuổi đánh quân nhà
Thanh đến cửa Nam Quan. Những dân Tàu ở gần Lạng Sơn sợ khiếp, đàn ông, đàn bà dắt
díu nhau mà chạy, từ cửa ải về mé bắc hơn mấy trăm dặm, tịnh không nghe thấy tiếng một
người nào?” (2)

Và ...còn rất nhiều thí dụ về cái cảnh “thập nhân khứ, nhất nhân hồi” của những tên xâm
lược phương Bắc trong lịch sử “An Nam”... Ngày nay “nước nhớn đàn anh” có thừa phương
tiện tối tân, qua nước “đàn em” dễ ợt, đâu còn sợ gì Quỉ Môn quan? Nhưng hãy coi chừng
dân tộc nước Nam nhé! Họ không dễ gì để người nước ngoài đô hộ thêm lần nữa đâu! Hơn
1000 năm Bắc thuộc đủ lắm rồi!
Vương Sinh

(1)        Đại Nam Nhất Thống Chí - Quốc Sử Quán Triều Nguyễn.
(2)        Việt Nam Sử Lược - Trần Trọng Kim