Câu Lạc Bộ
The Vietnamese Historical and Cultural Performing Arts Foundation
PO Box 1571 - Westminster, CA 92684-1517 - (949) 786-6840
Please click here if you cannot
read the Vietnamese characters
on this website - Xin nhan day
neu Qui Vi khong doc duoc chu
Viet tren trang nay
©2003 Hùng Sử Việt
VIETCH-PAF
Mã Viện là ai?

* Đối với Hán Quang Vũ Đế,  Mã Viện là một viên tướng tài nhưng bị kỷ luật, nên dù  đã  qua
đời, vẫn bị truất quyền hưởng thái ấp và bị tịch thu ấn Tân Tức hầu.
* Đối với dân tộc Lạc Việt, Mã Viện là một viên tướng Hán xâm lăng, một kẻ thù nguy hiểm.

Mở đầu:
Gần đây dư luận trong và ngoài nước rất phẫn nộ về tin tức Đoàn Nghệ Thuật Việt Nam
trong các vai Hai Bà Trưng, Thi Sách và nữ tướng Lê Chân (?),  sang tỉnh Đông Hưng bên
Tàu (giáp giới tỉnh Móng Cái Việt Nam) để lễ bái Mã Viện tức Phục Ba Tướng Quân trong
ngày kỷ niệm ông này.

Nhiều ngưòi tự hỏi, Mã Viện là ai? Hắn ta đã xâm chiếm nước Nam sau khi đánh bại lực
lượng nghĩa quân của Hai Bà Trưng, hủy diệt trống đồng Lạc Việt, chở về Tàu hàng xe
vàng bạc, châu báu, tiêu diệt thành phần quý tộc Lạc Tướng, Lạc Hầu và tàn ác đối với dân
tộc  Lạc Việt mà ngày nay còn có kẻ cúi đầu lễ lạy hắn?

Sơ lược tiểu sử Mã Viện : Mã Viện (Mǎ Yuán) (14 TCN-49), tự Văn Uyên, người Phù
Phong, Mậu Lăng (nay thuộc tỉnh Thiểm Tây) là một viên tướng thời Đông Hán. Khi đem
quân xâm lăng Giao Chỉ, Mã Viện được vua  Hán Quang Vũ phong là "Phục Ba tướng
quân", tước Tân Tức hầu, ban cho thực ấp 3.000 hộ, còn gọi là Mã Phục Ba.
Việt Nam Sử Lược của Trần Trọng Kim viết: ”Năm tân sửu (41) vua Quang Vũ sai Mã Viện
làm Phục Ba tướng quân, Lưu Long làm phó tướng cùng với quan Lâu thuyền tướng quân
Đoàn Chí sang đánh Trưng Vương.”

Cũng cần nhắc lại, năm canh tý (40), bà Trưng Trắc cùng em là Trưng Nhị khởi nghĩa ở Mê
Linh, đánh đuổi thái thú Tô Định về Tàu vì tên này rất tham lam, tàn ác, lại giết ông Thi
Sách là chồng bà Trưng Trắc. Hai Bà Trưng đánh chiếm 65 thành trì của quân Hán và được
4 quận Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam và Hợp Phố theo về. Hai Bà lên làm vua tức Trưng
Nữ Vương  (40-43).

Nhà Hán chuẩn bị chiến tranh xâm lược trong 2 năm (41-43). “Mã Viện theo ven biển mà
tiến, san núi làm đường hơn nghìn dặm đến Lãng Bạc” (Đại Việt Sử Ký Toàn Thư). Hai Bà
thua ở trận chiến Lãng Bạc, rút quân về Cấm Khê (Vĩnh Yên), sau đó phải nhẩy xuống sông
Hát tuẫn tiết vào ngày mồng 6 tháng 2 âm lịch.   

Những việc làm của Mã Viện:

1- Tàn ác đối với dân tộc Lạc Việt:
Tương tự như tướng nhà Minh Trương Phụ xâm lăng Đại Việt sau này, Mã Viện đã thẳng
tay đàn áp dân tộc Lạc Việt.  Mã Viện “đem đất Giao Chỉ (Nam Việt) về thuộc nhà Hán như
cũ, rồi chỉnh đốn binh lương, đem quân đi đánh dẹp các nơi, đi đến đâu xây thành đắp lũy
đến đấy và biến cải mọi cách chính trị trong các châu quận… (Trần Trọng Kim, sách đã
dẫn).

Theo Hậu Hán Thư  (nguồn Talawas), “Mã Viện lại đưa lâu thuyền lớn nhỏ hơn 2.000 chiếc,
quân sĩ trên 20.000 người đánh dư đảng Trưng Trắc là bọn Ðô Dương từ [huyện] Vô Công
đến Cư Phong chém 5.000 tên; vùng Kiều Nam đều bình định”. Chém giết, cướp của, hãm
hiếp là điểu khó tránh đối với một đoàn quân xâm lược xa nhà hàng năm trời.
“Sau khi lực lượng kháng chiến cuối cùng của Đô Dương bị triệt hạ ở Cửu Chân, nhiều quý
tộc người Việt bị giết hoặc bị bắt đi đày sang Linh Lăng, Hồ Nam có tới 300 người. Chế độ
lạc tướng bị dẹp, thay thế bằng chế độ trực trị tới cấp huyện. Về sau chỉ có một số quý tộc
người Việt được cử giữ chức huyện lệnh nhưng cũng không có quyền thế tập cha truyền
con nối”. (nguồn Wikipedia).

Tội ác này còn kéo dài trong chính sách cai trị sắt máu của đoàn quân đô hộ Đông Hán: “Từ
đó chính trị nhà Đông Hán càng ngày càng ngặt thêm, mà những quan lại sang cai trị Giao
Chỉ thường có lắm người tàn ác, tham nhũng, bắt dân lên rừng xuống bể để tìm những châu
báu…” (Trần Trọng Kim – sách đã dẫn).

2- Tịch thu trống đồng, hủy diệt nền văn hóa Lạc Việt:
Chính sách hủy diệt văn hóa tộc Việt nhắm đồng hóa dân ta biến thành người Tàu, đã xẩy
ra dưới sự cai trị của Mã Viện thời nhà Đông Hán, không khác gì với Trương Phụ thời nhà
Minh bắt dân ta mặc “quần chân áo khách”.  Mã Viện “đem phủ trị về đóng ở Mê Linh và
dựng cây đồng trụ ở chỗ phân địa giới, khắc sáu chữ: “Đồng trụ chiết, Giao Chỉ diệt” (Trần
Trọng Kim, sách đã dẫn). Mã Việt đã tịch thu biết bao nhiêu trống đồng của ta để đúc cây
đồng trụ? Việc phá hoại này nào khác gì thời nhà Minh bị nghĩa quân Lê Lợi bao vây trong
thành Đông Quan, đã phá hủy chuông đồng của ta đề đúc khí giới?
Ngoài ra, Mã Viện còn cho nấu chảy trống đồng để đúc ngựa đem về Tàu làm quà dâng
Hán Đế:  “Mã Viện thích ngựa, giỏi phân biệt ngựa hay; tại Giao Chỉ lấy được trống đồng
Lạc Việt, bèn cho đúc thành ngựa mẫu; lúc trở về dâng lên Thiên tử” (Hậu Hán thư - Truyện
về Mã Viện - Nguồn Talawas).

3- Mã Viện đóng xe chở trân châu, sừng tê giác ở Giao Chỉ về Tàu:
Sau khi mất, Mã Viện bị tố cáo đã chở châu báu đầy xe về Tàu. Đây là tội biển thủ và không
liêm chính, do “có người dâng thư lên vua sàm tấu rằng trước đây Viện chở về đều là trân
châu và sừng tê giác có hoa văn. Mã Vũ cùng con Tăng Vũ hầu trình bày tội trạng khiến
Thiên tử giận. Vợ con Mã Viện sợ hãi không dám đưa thi thể (Mã Viện) về chôn tại mồ mả
đất nhà; đành tạm vùi tại mấy mẫu đất gai góc nơi phía tây thành; khách khứa bạn bè người
quen cũ không ai dám phúng điếu. Nghiêm lệnh vợ con Viện có liên quan, bắt đến triều đình
định tội.” Mặc dù sử gia Trung Hoa có ý bênh vực Mã Viện, nói đây là việc “sàm tầu” và giải
thích xe chở “ý dĩ” (một thứ hạt ngũ cốc) ở Giao Chỉ về Tàu dùng để chữa bệnh, chứ không
phải vàng bạc châu báu. Theo Talawas, có nhiều điểm đáng nghi về vụ án này: “Qua liệt
truyện đề cập ở phần trên, nhà viết sử Trung Quốc cố gắng bênh vực việc làm của Mã
Viện; nếu phân tích kỹ các sự kiện, những câu hỏi sau đây cần được đặt ra:

•        Ý dĩ có phải là thần dược đáng cho Mã Viện chở một xe riêng, vượt qua hàng vạn dặm
đường để đưa về quê không? Mặc dầu Thần Nông bản thảo kinh ghi rằng: “Ý dĩ vị ngọt, tính
hàn, chủ hạ tỳ khí phong thấp, trừ tà khí tại gân cốt, dùng lâu thân thể nhẹ nhàng, vượng
khí”, nhưng thực tế cho thấy quân sĩ của Mã Viện tại Giao Chỉ bị chết vì chướng khí đến
bốn, năm phần mười; vậy tại sao vị thuốc ý dĩ kia không giúp cho quân lính Viện tiêu trừ lam
chướng? Hơn nữa nếu ý dĩ là thần dược, thì vua chúa triều đình Trung Quốc cũng cần thứ
đó; nhưng tên vị thuốc này không có trong danh sách các cống phẩm của 3 quận Giao Chỉ,
Cửu Chân, Nhật Nam.

•        Nếu trên chiếc xe chỉ chở có ý dĩ mà thôi, thì tại sao Mã Viện không công khai cho
quân lính và mọi người đều biết để đến nỗi bị tố cáo sau khi mất.
•        Hạt ý dĩ chỉ bằng hạt bắp, nếu chở một xe làm hạt giống (như trong Liệt truyện ghi) thì
có thể cung cấp cho cả làng, mọi người đều biết và ca tụng. Cớ sao những vật để trong xe
phong kín, để có sự nghi ngờ?
Ngay cả Chu Bột là người thân của anh em Mã Viện, trong bức thư dâng lên vua Hán
Quang Vũ để bênh vực cho Mã Viện, cũng chỉ dám viết rằng “chọn con người ở một điểm
tốt đẹp, không cần phải hoàn bị”, câu nói hàm ý rằng Mã Viện chưa hẳn là người trong sạch.
Với những ý kiến nêu trên, có thể kết luận rằng việc Mã Viện chở những đồ trân quí từ Giao
Chỉ đưa về nhà không hẳn là oan.”  (nguồn Talawas)

4- Mã Viện chịu trách nhiệm thua trận, thiệt quân tại đất Tuyển (Hồ Nam):
Năm 49, trong khi đem quân đi chống lại các bộ lạc Ô Hoàn, Mã Viện bị bệnh truyền nhiễm
chết cùng với một lượng lớn quân sĩ. Mã Viện chịu trách nhiệm về việc này và bị tố cáo lên
Hán đế:
“Yểm nhận được thư bèn tâu lên, Thiên tử sai Hổ bí Trung lang tướng Lương Tùng theo
dịch trạm đến khiển trách Mã Viện và thay thế chỉ huy quân. Rồi Viện mất [năm 49], Tùng
ôm mối bất bình, đặt điều vu hãm; Thiên tử giận tịch thu ấn Tân Tức hầu của Mã Viện.”

5- Theo chuyện dã sử Việt Nam (?), Mã Viện khi hành quân đánh nhau với nữ binh
của Hai bà Trưng, đã dùng chiến thuật “khác thường” và bị coi là “bỉ ổi” khi cho
quân lính trần truồng để hạ nhục nữ tướng và nữ binh của Hai Bà:
“There is no indication in the Chinese account that the Trưng sisters committed suicide, or
that other followers followed example and did so, or that the Chinese army fought naked to
win the battle. Indeed, Ma, known in Chinese history for his strict military discipline, is not
believed by the Chinese to have carried out cruel or unusual tactics. That account is in
contrast to the Vietnamese's”(nguồn: Wikipedia - English)

Mặc dù các nhà viết sử Trung Hoa tìm cách bào chữa và không thừa nhận những sự việc
(xấu) này xẩy ra, nhưng theo kinh nghiệm sống gần đây, hàng hóa thực phẩm TQ  giả dối,
độc hại… sữa Melanine giết chết cả trè thơ…  thì chắc gì viên tướng Hán đi chinh phục
nước người ngày trước, lại không thể có mưu lược “khác thường”?

Kết luận:
Mã Viện đối với nhà Đông Hán là một tướng tài dù phạm luật, nhưng đối dân tộc Việt Nam,
Mã Viện chỉ là một viên tướng Hán xâm lược, một tên tướng giặc cướp nước, không hơn
không kém. Đã đành, Mã Viện chết đã lâu, ta không nên truy cứu, nhất là đối với tấm lòng
bao dung truyền thống của dân tộc Việt. Tuy nhiên, tục ngữ  có  câu “cọp chết để da, người
ta để tiếng”. Nếu không biết rõ về thân thế Mã Viện mà chỉ đọc sách Hán theo lối “từ
chương”, tìm tòi sử liệu qua sách vở Tàu để rồi vô tình ca tụng tướng giặc là “anh hùng”
như trong câu “Nữ nhi chống với anh hùng được nao?” thì quả là một sự sai lầm lớn.

Những việc làm của Mã Viện, tuy có công nhưng cũng có tội đối với nhà Đông Hán. Mặc dù
có sự bào chữa và bênh vực của các sử gia Trung Hoa, nhưng tỳ vết xấu xa đã ăn sâu vào
tên tuổi của Mã Viện như vết chàm, do đó khó mà tẩy rửa sạch đối với hậu thế.

Hôm nay chúng ta tưởng niệm Hai Bà Trưng là hai vị nữ anh hùng dân tộc Việt Nam, chúng
ta cùng tâm niệm một điều: Tướng giặc ngoại xâm nào cũng là tướng giặc! Ngoại xâm là mối
đe dọa và nguy hiểm hàng đầu đối với đất nước Việt Nam, dù dưới bất cứ hình thức nào.
Vậy chúng ta cùng nguyện noi gương Hai Bà, cương quyết đề phòng và đánh đuổi bọn giặc
từ phương Bắc tràn xuống nước ta.
Vương Sinh

Tham khảo:
-        Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (nhà XB KHXH)
-        Việt Nam Sử Lược - Trần Trọng Kim (nhà XB Miền Nam)
-        Đại Nam Quốc Sử Diễn Ca (nhà XB Xuân Thu)
-        Tài liệu trên Internet – Wikipedia – Talawas…