 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
Câu Lạc Bộ
 |  |  |  |  |  |  |
Please click here if you cannot
read the Vietnamese characters
on this website - Xin nhan day neu
Qui Vi khong doc duoc chu Viet
tren trang nay
read the Vietnamese characters
on this website - Xin nhan day neu
Qui Vi khong doc duoc chu Viet
tren trang nay
The Vietnamese Historical and Cultural Performing Arts Foundation
PO Box 1571 - Westminster, CA 92684-1517 - (949) 786-6840
PO Box 1571 - Westminster, CA 92684-1517 - (949) 786-6840
| ©2003 Hùng Sử Việt |
Đọc tài liệu lịch sử về Thác Bản Giốc
(Trích:
http://blog.360.yahoo.com/blog-YUyU5sE5bqcFBKQVPwtkvsJyac8qYGI-?cq=1)
Toàn cảnh thác Bản Giốc
Hôm nay trên báo Tiền Phong có bài này của tác giả Xuân Ba, tôi thấy được sự thờ ơ và vô
cảm trước chủ quyền đất nước bị xâm phạm của tác giả bài viết này:
Trở lại thác Bản Giốc
TP - Trước thời điểm Việt Nam - Trung Quốc ra tuyên bố chung hoàn thành công tác phân
giới cắm mốc biên giới đất liền không lâu, chả phải bận lòng dặn ai về nuôi cái cùng con
những đâu đâu, tôi đã có một chuyến trẩy non nước Cao Bằng.
Đến huyện lỵ Trùng Khánh, chưa kịp gẫm lẫn ngấm vị thời trân ngọt ngào đến tê lưỡi hạt
dẻ Trùng Khánh hầm với món chân giò cũng như chỉ đảo qua quýt danh thắng Ngườm
Ngao, một hang động dài ba km nổi tiếng, tôi mò đến xã Đàm Thủy của Trùng Khánh.
Nơi đây có một địa danh, một danh thắng từng nôn nao nhớ nôn nao mong được đặt chân
đến của bao lương dân Việt: Thác Bản Giốc!
Trí nhớ lòa nhòa sau hơn 30 năm lần đầu được thăm Thác Bản Giốc, bữa nay lần thứ hai
này tai mắt được dịp tường tận thêm âm thanh của những khối nước của sông Quy Sơn
(có người gọi là Quây Sơn, nhiều người vẫn ưng gọi là quy hơn bởi quy có thể là về?) từ
độ cao 53m ào ào trườn xuống qua nhiều bậc đá.
Vẫn là con thác của ngày ấy xẻ dòng Quy Sơn thành ba luồng nước khổng lồ, hai luồng
phụ và một luồng chính. Luồng phụ nhỏ hơn được ngăn bởi một khối đá thiên tạo cây cối
sum suê với luồng chính.
“Thác Bản Giốc gồm hai phần, phần thác phụ và phần thác chính. Phần thác phụ hoàn
toàn thuộc phía VN, còn phần thác chính đổ thẳng xuống sông Quây Sơn là sông chung
biên giới.
Theo Hiệp ước 1999, đường biên giới sẽ được xác định theo nguyên tắc trung tuyến dòng
chảy chính.
Tại vòng họp này, ta và Trung Quốc thỏa thuận đường biên giới đi từ mốc 53 cũ, qua cồn
Pò Thoong, đến điểm giữa của mặt thác chính và sau đó dòng chảy chính trên sông Quây
Sơn.
Ta và Trung Quốc cũng nhất trí sẽ cùng hợp tác để phát triển tiềm năng du lịch, kinh tế tại
khu vực thác Bản Giốc”.
(Trích trả lời phỏng vấn Vietnam Net của Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Vũ Dũng)
Bữa ấy gặp buổi râm trời nên đứng ở chân thác phụ, tôi không có được dịp may ngắm sắc
cầu vồng huyền ảo thường đột ngột vút lên từ chân thác do hơi nước ngào quện với ánh
nắng mà thành.
Dưới chân thác vẫn là mặt sông rộng, phẳng như gương. Hai bên bờ vẫn là những thảm
cỏ, vạt rừng ngút ngát xanh.
Tạm dứt câu chuyện với các chiến sĩ biên phòng về những năm chộn rộn lẫn yên hàn, tôi
men theo chiếc cầu gỗ nho nhỏ bắc qua nhánh phụ của con suối dẫn ra từ sông Quy Sơn.
Từng tốp du khách, người vội lẫn người thư thả hết thảy đều đếm bước qua những lán ở
tạm của các chiến sĩ bộ đội địa phương làm nhiệm vụ giữ gìn an ninh trật tự cũng như
thành viên trong tổ công tác phân giới cắm mốc.
Hết thảy đều đến quây tụ chỗ chân thác phụ đang ào ạt đổ xuống để ngắm cảnh chụp ảnh
ghi hình!
Toàn cảnh thác Bản Giốc
Tò mò theo cánh tay của một chiến sĩ, tôi nghe láng máng rằng đường biên giới sắp tới
được phân định sẽ là từ phần đỉnh giữa của ngọn thác chính chiếu thẳng xuống sông Quy
Sơn. Tóm lại là mỗi bên một nửa. Tùy đó mà bày biện ra các phương tiện để mà kinh
doanh để mà thu hút du khách.
Tôi ngó lâu hơn cái con đò có mui đang lững lờ chỗ đám cây đột ngột trổ lên từ mặt sông
Quy Sơn kia và xa hơn một chút có hai người đang hi hóp bơi lặn dáng chừng như đánh
cá...
Thuyền ấy, người ấy là ta hay bạn? Lại ngó xa hơn sang mép sông bên kia, chạm mắt
những thuyền những mảng trên đó có kết hoa cờ xí phấp phới phục vụ cho du khách tới
chiêm quan con thác có vẻ bên bạn đã bài bản chu đáo việc kinh doanh du lịch xôm tụ hơn
bên mình?
Một cái cầu tự tạo do hai mảnh ván ghép bắc qua mấy trụ gạch và những khúc cây cắm
không chắc lắm xuống mặt sông duềnh sang chân thác phụ. Tất thảy du khách đều qua
cái cầu độ mấy chục mét để đến chân thác phụ.
Lệ phí qua cầu hai ngàn đồng một người. Người thu tiền là một đàn ông tướng tá cao ráo.
Câu chuyện lúc đứt lúc nối do âm thanh thác một phần, phần nữa là ông phải ngưng để thu
tiền...
Nhưng tôi cũng biết ông tên là Bế Văn Dân, người xã Đàm Thủy đây. Ông Dân mười mấy
năm nay tự mình làm cái việc bắc cầu, giữ cầu để phục vụ du khách.
Đơn giản, nếu không có cái cầu nho nhỏ này, du khách chẳng thể đến được đám cây xanh
ngắt giăng ở chân thác phụ để thưởng ngoạn toàn cảnh cũng như những góc đẹp bắt mắt
của Thác Bản Giốc.
Chuyện ông Dân dẫn tôi về những năm gần năm xa, thời yên lẫn loạn. Về thung thổ quê
nhà có con cá dầm xanh chuyên gặm thứ rêu sông Quy Sơn thịt bùi ngậy và thứ cá mè bốn
mùa cứ béo nhẫy chứ không như nơi khác cứ là mùa hè cá sông mùa đông cá đồng.
Ảnh:Xuân Ba
Và chuyện cả cây vối cổ thụ bạc phếch vỏ lẫn lá đứng trầm mặc ở góc kia như một thứ
nhân chứng bao thuở buồn vui nơi đầu trời đầu đất này của Tổ quốc vv...
Tôi chưa kịp hỏi ông, chính quyền địa phương có giao cho ông việc dựng cầu lẫn thu phí
hay không (với lại thử làm con tính số lượng du khách thưa thớt dường kia thì đẫy ngày,
ông Dân kiếm được cũng chả mấy hột tiền).
Nhưng nội ngần ấy năm trời, ông cứ tỉ mẩn kiên trì làm cái việc coi cầu, giữ cầu đủ thấy
người công dân Thác Bản Giốc của xã Đàm Thủy, huyện Trùng Khánh này nặng lòng lắm
lắm với chủ quyền quốc gia tại chính con thác thiên tạo này!
Ngó lại một lần nữa những bè mảng du lịch bài bản đang giăng ở bờ bên kia, tôi bất giác
nghĩ đến một vế đối mới. Công việc phân định đường biên giới quốc gia sắp sửa hoàn
thành.
Rồi quyết định của Thủ tướng mới đây phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển Khu Du lịch
Thác Bản Giốc đáp ứng nhu cầu đón khoảng 90 nghìn lượt du khách đến năm 2010, trong
đó có hơn 13 nghìn lượt khách quốc tế và định hướng đến năm 2020 có thể đón một triệu
lượt khách hằng năm.
Việc đầu tư sẽ được thực hiện theo ba giai đoạn từ nay đến năm 2020. Giai đoạn một tập
trung đầu tư cơ sở hạ tầng và kỹ thuật phục vụ du lịch, bảo tồn môi trường tự nhiên.
Giai đoạn hai tiếp tục hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và xây dựng các công trình theo dự án
chi tiết. Và giai đoạn ba là hoàn thành về cơ bản các mục tiêu xây dựng đề ra, đưa nơi đây
trở thành trọng điểm du lịch của khu vực và cả nước.
Đất có tuần nhân có vận. Thác Bản Giốc, một vưu vật của thiên nhiên của tạo hóa mai này
sẽ có một vế đối hoàn chỉnh, một vế đối hữu nghị của hai bờ.
Đó là việc xôm tụ các dịch vụ du lịch, thứ của địa phương của trung ương thay thế chiếc
cầu gỗ thô sơ mà hàng ngày ông Dân đang phải lẻ loi gom từng đồng bạc vụn!
Theo Tiền Phong
Còn đây là bài Trung Quốc đã đưa đoàn báo chí VN sang thăm Thác Bản Giốc trên blog
Vàng Anh:
Hôm nay không định viết gì, nhưng sáng ra sang nhà Gió Lào chơi , tối tăm mặt mũi vì
cuồng phong 30 năm trước thổi về. Mình sống ít nhưng cũng lập tức phát điên vì chuyện
đúng 3 năm trước.
Kể lại không già lú lẫn quên mất thì đúng là có tội với Măng và các bạn của nó
Phần thác Bản Giốc còn lại của VN
3 năm trước, nhân kỷ niệm Quốc khánh nước Cộng hoà nhân dân Trung hoa vĩ đại, mình
có được mời tham gia một đoàn sang dự một lễ hội nào đó tổ chức tại thành phố Sùng tả-
Quảng tây
Nghe có vè đèo heo hút gió nên mình cũng không mặn mà. Nhưng bảo đi thì phải đi thôi
Vì chuyến đi còn có Cục trưởng cục Báo chí
Vụ trưởng Vụ Du lịch
Thấy có vẻ cũng đầy nội dung quan trọng
Thì đi
Bên phía VN, ngoài cái đồn biên phòng thác Bản Giốc
thì chỉ có một đám ruộng và mấy cái bè tre
Bắt đầu lúc 7 giờ
Đại diện Tân hoa xã tại VN và tham tán văn hoá sứ quán TQ (nôm na là thư lại ở phủ Thái
thú) tiễn từ HN lên tận...cửa khẩu Hữu nghị. Ăn uống tại Lạng sơn xong thì làm thủ tục qua
biên giới
Sang đến Bằng tường lại đón tiếp nồng nhiệt- ăn và uống , canpây chúc cho tình hữu nghị
Việt trung đời đời bền vững
Rồi lên xe đi
Xe Tàu, tất nhiên
Có cả xe cảnh sát mở đường. Cắm cờ và hụ còi.Cả đoàn ai cũng thấy oai như cóc "Nó"
cũng tôn trọng mình đấy chứ
Đoàn người xe cứ rồng rắn đi. Đường đang mở, thênh thang, có đoạn rộng đến gần 100m.
Các bác nhà ta thôi rồi mà nức nở : "Quy hoạch thế mới là quy hoạch.Nhìn xa trông rộng,
đâu ra đấy. Đầu óc thế mới là đầu óc"
TQ làm nhiều khách sạn và nhà nghỉ trên triền núi cao nhìn xuống thác
Triền núi có con đường chạy dọc sông Quây Sơn,dưới sông là dãy bè qua suối
Đi mãi, đi mãi. Đồi núi chập chùng. Chỗ nào bằng phẳng thì chỉ ngô và mía. Bạt ngàn. Đặc
sản Quảng Tây là ngô và mía. Cung cấp đường và bột ngô cho cả đất nước Trung hoa vĩ
đại
Phía núi cao bên phải của TQ
Đi mãi, từ 1 giờ chiều đến tận 8 giờ tối. cả đoàn mệt lử lả vì lượn lờ trên những con đèo rất
nhiều cua tay áo
Rồi dừng lại ở một chỗ. Gọi là thị trấn thì quá to, nhưng thành phố thì không được vì quá ít
người
Chính là cái chỗ trong giấy mời ghi là thành phố Sùng Tả
Sáng mai ở đây khai mạc hội chợ du lịch và khánh thành khu du lịch Thác Đức Thiên - Đệ
nhất Hùng quan Nam Trung hoa
Bên kia sông Quây Sơn, trên đồi là những khách sạn khai thác du lịch của TQ
Cận cảnh khu khách sạn
quan khách nhập tiệc và nghỉ ngơi. Sáng mai ra khu vực Thác Đức Thiên sớm 7 giờ sáng
cả đoàn háo hức dậy. 8 giờ lên xe. Đi vòng vèo ....60 km nữa mới đến vành đại rừng phòng
hộ của khu du lịch quốc gia Thác Đức Thiên
Đi xe điện lên đỉnh thác. Nhìn xuống
Đẹp rùng rợn
và nhìn sang
Trời ơi
Đất ơi
Mẹ ơi
Măng ơi
Một nửa của Đức Thiên chính là Thác Bản Giốc
Bên kia sông chính là Cao Bằng của mình
Toàn cảnh thác Bản Giốc. Bên trái của VN. Bên phải của TQ
Mình đã đi đúng một ngày trời chỉ song song với biên giới
Mở thật to mắt nhìn chúng nó chăng cờ hoa biểu ngữ đón mình đến thăm ..nhà mình
Như khách!
Bọn mất dạy! Bọn khốn nạn!
Cướp đất nhà người ta, làm nhà trên ấy, toà ngang dãy dọc rồi hôm khánh thành lại "Mời
bác sang nhà em uống chén rượu nhạt"
Mình gào lên, nước mắt chảy ròng ròng
Toàn cảnh thác Đức Thiên của TQ
Toàn cảnh thung lũng thác Đức Thiên
Trong đoàn có vài người cúi mặt. Họ nhiều tuổi, xấu hổ. Nhục, nhưng không phản ứng chợ
búa như mình
Các bác quan chức im lặng
Một bác thì thào : anh chị em phát ngôn cẩn thận . BẠN có nhiều người biết tiếng Việt
"Kệ mẹ nó chứ! Nó biết tiếng Việt càng tốt,em chửi cho nó nghe"
Đời mình chưa bao giờ ngoa thế. Nhưng một chị già đã bịt miệng mình lại. Bằng tay
Chán không muốn nhớ lại nữa
Chuyện này về sau hình như không ai báo cáo lại, rằng đoàn VN đã có một chuyến công
du ngoạn mục thế
Phần thác Bản Giốc còn lại của VN
chủ nhân "dịch vụ du lịch" VN: "đi cầu" giá 2000đ
cây cầu chụp cận cảnh
Mình vẫn còn giữ cái kỷ niệm chương bằng pha lê có khắc hình thác Đức Thiên (mả mẹ
nhà chúng nó) với dòng chữ "Nam Trung hoa đệ nhất hùng quan" bằng tiếng Tàu
Thôi, tức qúa , không viết nữa, không thì lại chửi bậy
Tóm lại thì đồng bào buôn bán cứ buôn bán, giao du cứ giao du, đi sang đấy về cứ việc
nức lên ca ngợi các kỳ quan thế giới với lại nền văn minh Hoa Hạ 5000 năm
Em thì long trọng khẳng định một lần cho mãi mãi : Chúng nó là cái bọn đ... chơi được!
(Nguồn bài viết: blogger Măng)
HSTS dịch cái chữ Tầu này: Thác Đức Thiên phần Trung Quốc ( phía Bắc tương đối lớn )
Còn cái chữ Tầu này: Thác Đức Thiên phần Việt Nam ( Phần phía Nam tương đôi nhỏ )
Vậy là mỗi bên một nửa thác rồi còn gì?
Còn đây là bài Tấc đất tấc vàng của Hàn Vĩnh Diệp
“Một thước núi, một tấc sông của ta lẽ nào tự nhiên vứt bỏ đi được ... kẻ nào dám đem một
thước núi sông, một tấc đất biên ải của tổ tiên để lại làm mồi cho giặc thì kẻ ấy sẽ bị tru
di...!”
Lê Thánh Tôn (Đại việt sử ký toàn thư)
Năm 1999 một người bạn ở Cao Bằng đến chơi và tặng một bức hình lớn (60 x 40cm).
Ngắm bức hình chúng tôi thắc mắc, hỏi : “Đây là thác Bản Giốc ư ? Ông có nhầm không ?”
Ngọn thác trong bức hình là ba dòng chảy từ trên cao xuống vụng nước hẹp (Hình 1).
Người bạn bảo : “Không nhầm đâu, đây là phần thác của ta, còn phần thác ba tầng đổ
xuống dòng sông Quây Sơn thuộc đất Tàu rồi!” Ra thế, phần thác đẹp nhất, hùng vĩ nhất,
nên thơ nhất đã nằm trong đất của người ta rồi. Tại sao lại như vậy?
Hình 1 : Thực trạng thác Bản Giốc (phần thuộc lãnh thổ ngày nay của nước ta)
Từ thuở còn ngồi trên ghế nhà trường tiểu học, cấp II, cấp III thế hệ chúng tôi vẫn ghi đậm
trong ký ức lời dạy của các thầy cô giáo : “thác Bản Giốc ở Trùng Khánh tỉnh Cao Bằng là
một trong những danh thắng bậc nhất nước ta”. Thầy giáo còn cho chúng tôi xem tấm ảnh
thác Bản Giốc (đoạn thác ba tầng) trong một cuốn sách tiếng Pháp. Sách giáo khoa Địa lý
tự nhiên lớp 7 (hệ 10 năm) do giáo sư Nguyễn Dược biên soạn, Nhà xuất bản Giáo dục ấn
hành năm 1956 ở miền Bắc cũng in tấm hình đoạn thác Bản Giốc ba tầng này (hình 2).
Sách giáo khoa Địa lý lớp 8 (hệ 12 năm) do giáo sư Nguyễn Trọng Lân biên soạn, Nhà xuất
bản Giáo dục ấn hành năm 1988 cũng in tấm hình thác Bản Giốc như sách giáo khoa lớp 7
năm 1956.
Hình 2 : Hình Thác Bản Giốc trong sách giáo khoa Địa lý tự nhiên lớp 7 (hệ 10 năm) - 1956
và Địa lý tự nhiên lớp 8 (hệ 12 năm) - năm 1988.
Năm 1965 chúng tôi được tham gia đoàn khảo sát thực tế để biên soạn sách giáo khoa -
Tập đọc cấp I của Khu giáo dục Khu tự trị Việt Bắc [1]. Hai khu giáo dục ngoài nhiệm vụ
biên soạn sách giáo khoa vở lòng - cấp I tiếng Thái, Mèo, Tày - Nùng; còn phải soạn cả
sách giáo khoa Tập đọc tiếng Việt. Một trong những điểm khảo sát đợt ấy là Kênh Copáo
và thác Bản Giốc thuộc huyện Trùng Khánh tỉnh Cao Bằng. Kênh Copáo lấy nguồn nước
từ một đầm trũng bên kia biên giới Trung Quốc (huyện Tỉnh Tây, Quảng Tây) cho các cánh
đồng phía Bắc huyện Trùng Khánh. Người Trung Quốc đã đục hòn núi đá để đưa nước
vào kênh. Nhờ nguồn nước này mà các cánh ruộng một vụ bên ta đã có thể làm 2,3 vụ.
Bài tập đọc có đầu đề “Con kênh hữu nghị”. Đáng tiếc về sau khi “tình sơ nghĩa cạn”, vào
mùa khô thì họ chặn nước lại, mùa mưa họ tháo nước đổ sang, ruộng của ta một vụ còn khi
được khi mất, huống là 2, 3 vụ. Đến thác Bản Giốc, chúng tôi sang cả bên bờ Bắc sông
Quây Sơn, vào sâu hơn một cây số vẫn là làng bản dân ta. Bài tập đọc có đầu đề : “Thác
đẹp : Bản Giốc” (sách Tập đọc tiếng Việt, tiếng Tày - Nùng do Khu giáo dục Khu tự trị Việt
Bắc biên soạn - Nhà xuất bản Giáo dục ấn hành).
Gần đây, trong chuyên mục Dư địa Chí của đài truyền hình Việt Nam - Kênh VTV1 buổi
phát sóng 23 giờ 30 ngày 27/4/2005 giới thiệu về tỉnh Cao Bằng, đề cập đến danh thắng
nổi tiếng nhất của tỉnh Cao Bằng (đồng thời cũng là của cả nước ta), các tác giả chuyên
mục đã trình bày hình ảnh thác Bản Giốc - đoạn thác ba tầng phía Bắc và mặt sông Quây
Sơn trải rộng dưới chân thác.
Các tác phẩm về địa lý, cảnh quan... của nước ta cũng đều khẳng định : thác Bản Giốc là
thuộc lãnh thổ Việt Nam. Xin được trích dẫn một số tác phẩm lớn.
1. Thiên nhiên Việt Nam của giáo sư Lê Bá Thảo. “Giáo sư Lê Bá Thảo là nhà địa lý đầu
ngành, có nhiều đóng góp to lớn cho sự nghiệp phát triển của khoa học địa lý nước ta” (Lời
Nhà xuất bản Giáo dục - lần tái bản năm 2003). Tác phẩm “Thiên nhiên Việt Nam” được
xuất bản năm 1974, tái bản các năm 1976, 1989, 1990, 1993. Về thác Bản Giốc, giáo sư
viết : “Sông Quây Sơn ở phía Bắc Thượng Lang, sau khi chảy qua một vùng đá vôi rộng
lớn đến Bản Giốc thì đổ vào khu vực đá phiến tạo thành ba bậc thác nước chênh nhau đến
34m. Vào mùa lũ (từ tháng 5 đến tháng 9) nước từ các hốc ngầm đá vôi ở thượng lưu tuôn
đến đổ xuống các bậc tung bọt nước trắng xoá, làm đoạn sông ở phía dưới thác mở ra rất
rộng. Đứng trên bãi cát ven sườn thung lũng, người ta có cảm tưởng như bị vây quanh bởi
những tường nước đồ sộ nhưng chúng không hề cho chúng ta cảm giác sợ hãi. Trái lại,
phong cảnh thật bình dị và ngoạn mục” (Hình 3)
Hình 3: Thác Bản Giốc - ảnh trong sách “Thiên nhiên Việt Nam” của giáo sư Lê Bá Thảo
(ấn hành năm 2003).
2. Hương sắc mọi miền đất nước của Lê Trọng Túc (Nhà xuất bản Giáo dục - 1997). Mục
Thác Bản Giốc - trang 20, 21 tác giả viết : “Thác Bản Giốc nằm trên dòng sông Quây Sơn,
một nhánh của sông Bằng Giang, bắt nguồn từ vùng Tỉnh Tây - Trung Quốc. Ở Bản Giốc
phần trên thác, sông chảy êm đềm giữa một vùng đá vôi cứng, còn vùng dưới thác là vùng
đá phiến dễ bị dòng chảy phá huỷ, do đó dòng sông đã tạo nơi tiếp xúc hai loại đá rắn,
mềm khác nhau một thác ba bậc chênh nhau tới 34m. Vào mùa mưa, lũ ở thượng nguồn đổ
về, nước ở các hang đá vôi tuôn ra, đổ xuống các bậc thác làm cho nước tung bọt trắng
xoá. Đứng xa khoảng 100m, các hạt nước nhỏ bắn vào người tựa như mưa phùn. Thác đổ
xuống ầm ầm như sóng rền, cách xa hàng ki lô mét vẫn nghe thấy.
Thác Bản Giốc là một điểm du lịch khá hấp dẫn vì phong cảnh quanh vùng thác có nhiều
ngọn núi đá vôi cao thấp hình thù muôn hình muôn vẻ nằm rải rác khắp vùng, trông tựa
như một Vịnh Hạ Long trên cạn...”
3. Kể chuyện đất nước - Nguyễn Khắc Viện (Nhà xuất bản Thanh niên). Nhà văn hoá
Nguyễn Khắc Viện, sinh thời ông đã dành nhiều thời gian đi thăm mọi miền đất nước.
Những danh lam thắng cảnh, những di tích lịch sử... nổi tiếng của nước ta đều in dấu chân
ông. “Kể chuyện đất nước” được ông hoàn thành, xuất bản lần thứ nhất năm 1993; tái bản
có sửa chữa lần thứ hai năm 1999. Về thác Bản Giốc, tác giả viết : “Thác Bản Giốc (Cao
Bằng) cũng là một thắng cảnh nổi tiếng của Việt Bắc, có người còn gọi là kỳ quan thiên
nhiên. Thác nằm trên sông Quy Thuận (một tên khác của sông Quây Sơn). Con sông nhỏ
chảy đến đây bỗng sụp xuống 34m tạo thành một thác cao và rộng. Thác phía Nam đổ
xuống thành ba dòng, một dòng toả những hạt nước nom như một tấm the mỏng, hai dòng
kia nước đổ ào ào, chân thác có hang. Thác phía Bắc đổ xuống ba bậc, trải ra rất rộng. Từ
xa nhìn tới, màu nước bạc lẫn vào màu cây xanh, màu hồ lục thẩm, màu núi tím, tạo thành
một bức tranh lồng lộng giữa trời. Thác Bản Giốc từng đi vào nghệ thuật tạo hình với
những tác phẩm hội hoạ và nhiếp ảnh đặc sắc của nước ta.”
Như vậy, phần chính của thác Bản Giốc được các tác giả miêu tả là đoạn thác ba tầng phía
Bắc. Nếu đó là thác thuộc Trung Quốc chắc chắn các tác giả sẽ không viết như trên mà chỉ
mô tả phần thác phía Nam : ba dòng đổ từ trên cao xuống. Dạng thác (phần phía Nam) này
không hiếm ở các vùng miền núi nước ta.
Năm 2003, theo đoàn tham quan của cơ quan cũ đi các tỉnh Thái Nguyên, Bắc Cạn, Cao
Bằng, Lạng Sơn, chúng tôi đã trở lại thăm thác Bản Giốc (Cao Bằng). Trên thực địa, thác
đẹp nổi tiếng nhất nước ta đã bị cắt đôi; phần chính của thác - đoạn tạo nên nét đặc sắc kì
vĩ của Bản Giốc, đã nằm gọn trong lãnh thổ nước bạn. Phần của ta chỉ còn đoạn “Ba dòng
thác” phía Nam như hình 1. Con sông Quây Sơn mặc nhiên trở thành đường biên giới tự
nhiên giữa hai nước thuộc một phần địa phận hai huyện Trùng Khánh - Hạ Lang (Cao
Bằng) và huyện Tỉnh Tây (Quảng Tây). Đồng bào địa phương cho biết : Thời kỳ tranh chấp
biên giới căng thẳng, trước sự chứng kiến của quan chức đôi bên và nhân dân địa phương
ở phía Nam - Bắc, họ chỉ cho ta thấy cột mốc đang nằm ở phía trên dòng thác chỗ nước
sâu nhất giữa đoạn phía Bắc và phía Nam. Các cụ già ở các bản hai bờ Nam, Bắc thác Bản
Giốc bảo : thời Pháp, đồn Tây đóng trên đỉnh ngọn núi phía bờ Bắc của thác Bản Giốc.
Những lần đi phu cho Tây, họ vẫn thấy ngay cạnh đồn có một cột mốc biên giới như cái cột
đang nằm giữa sông này.
Ngày nay đứng trên đường cạnh trạm biên phòng Bản Giốc của ta vẫn có thể nhìn thấy rất
rõ nền của đồn Tây trước đây vì ngọn núi được san bằng để xây dựng đồn (Hình 4). Ký ức
của các cụ chắc không nhầm lẫn, bởi nếu cột mốc biên giới ở trên đỉnh núi cạnh đồn Tây
ấy thì các làng bản từ bờ sông Quây Sơn chiếu thẳng về phía Bắc khoảng 2km những năm
70 trở về trước mới thuộc lãnh thổ nước ta (?)
Hình 4 : Toàn cảnh thác Bản Giốc. Dấu (x) trên đỉnh núi là nền đồn binh Pháp, nơi có cột
mốc biên giới theo trí nhớ của dân địa phương từng đi phu tải đồ tiếp tế cho binh lính biên
phòng Pháp.
Theo một chị giáo viên cấp I ở Bản Giốc, chúng tôi qua sông đến thăm lại bản người Nùng
mà chúng tôi đã đến năm 1965. Nhiều người vẫn còn nhớ chúng tôi, bởi lần ấy đoàn chúng
tôi lưu lại với bà con hai đêm một ngày và là đoàn cán bộ của khu, tỉnh đến thăm bà con,
tặng các cháu nhiều sách vở giấy bút. Chúng tôi thắc mắc : sao năm trước chúng tôi đến
đây bản ta vẫn còn là đất Việt Nam; giờ lại thuộc đất Trung Quốc? Các cụ già đáp : “Người
Trung Quốc bảo là đất của Trung Quốc thì là đất của Trung Quốc thôi vớ! Ông bà ta vẫn là
người Việt Nam đấy!”
Bên bờ Bắc thác Bản Giốc người ta xây dựng khá nhiều khách sạn, nhà nghỉ lớn, bé; các
thuỷ đình, nhà hàng nổi trên sông dưới ngọn thác ba tầng. Với cơ sở dịch vụ như vậy,
chứng tỏ lượng khách tham quan nghỉ dưỡng thường niên của họ phải rất đông (Hình 5).
Đường biên giới hai nước ở khu vực này nằm giữa sông Quây Sơn. Phía bờ Bắc, từ dưới
thác Bản Giốc đổ về hạ lưu xuôi theo dòng sông, họ xây kè đá, trồng cây cối để bảo vệ bờ
khỏi xói lở. Đi từ Bản Giốc đến thị trấn Bằng Ca (huyện Hạ Lang) khoảng hơn hai mươi cây
số, quan sát bên bờ Bắc chúng tôi thấy có chuyện hơi lạ : từng đoạn khoảng năm, bảy cây
số họ lại xây một cái đê lửng chiếm khoảng gần một nửa giòng chảy phía họ, có lẽ các đê
lửng này để ngăn ngọn nước không xói được vào bờ chăng? Nhưng, không đâm vào bờ
Bắc thì ngọn nước lại chĩa thẳng vào bờ Nam. Năm tháng trôi qua, bờ bên Bắc sẽ được bồi
lắng thành soi bãi, dòng sông Quây Sơn sẽ chuyển dịch về phía Nam; đoạn biên giới thiên
nhiên này chắc chắn cũng sẽ được uyển chuyển đổi thay theo dòng nước!
Hình 5 : Các cơ sở dịch vụ du lịch nghỉ dưỡng (khách sạn, nhà nghỉ, thuỷ đình, nhà nổi, …)
bên bờ Bắc. Các bè tự tạo là dịch vụ ở bờ Nam do dân địa phương tự tạo …
Cũng trong chuyến đi khảo sát thực tế năm 1965 ấy, chúng tôi đến thăm hang Pắc Pó và
được nghe đ/c Dương Đại Lâm - một trong những chiến sỹ cận vệ của Bác Hồ những năm
trước cách mạng tháng 8 và sau này là phó chính ủy quân khu Việt Bắc, kể : năm 1941 Bác
Hồ về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng. Đến cột mốc 108 trên đỉnh đèo, Bác Hồ đặt tay
lên cột mốc, đứng lặng hồi lâu, rơm rớm nước mắt, đoạn Bác nói với đ/c Lê Quảng Ba,
Dương Đại Lâm và các đ/c cùng đi : “Đây là đất đai của tổ tiên để lại, chúng ta phải đem
hết sức mình để gìn giữ...”. Trộm nghĩ cột mốc 108 có cùng cảnh ngộ với chiếc cột mốc ở
đỉnh núi Bản Giốc ? Lịch sử đương đại của dân tộc ta liệu có lặp lại một sự kiện của thế kỷ
thứ 16 dưới triều đại Mạc Đăng Dung ?
..........
(Trích:
http://blog.360.yahoo.com/blog-YUyU5sE5bqcFBKQVPwtkvsJyac8qYGI-?cq=1)
Toàn cảnh thác Bản Giốc
Hôm nay trên báo Tiền Phong có bài này của tác giả Xuân Ba, tôi thấy được sự thờ ơ và vô
cảm trước chủ quyền đất nước bị xâm phạm của tác giả bài viết này:
Trở lại thác Bản Giốc
TP - Trước thời điểm Việt Nam - Trung Quốc ra tuyên bố chung hoàn thành công tác phân
giới cắm mốc biên giới đất liền không lâu, chả phải bận lòng dặn ai về nuôi cái cùng con
những đâu đâu, tôi đã có một chuyến trẩy non nước Cao Bằng.
Đến huyện lỵ Trùng Khánh, chưa kịp gẫm lẫn ngấm vị thời trân ngọt ngào đến tê lưỡi hạt
dẻ Trùng Khánh hầm với món chân giò cũng như chỉ đảo qua quýt danh thắng Ngườm
Ngao, một hang động dài ba km nổi tiếng, tôi mò đến xã Đàm Thủy của Trùng Khánh.
Nơi đây có một địa danh, một danh thắng từng nôn nao nhớ nôn nao mong được đặt chân
đến của bao lương dân Việt: Thác Bản Giốc!
Trí nhớ lòa nhòa sau hơn 30 năm lần đầu được thăm Thác Bản Giốc, bữa nay lần thứ hai
này tai mắt được dịp tường tận thêm âm thanh của những khối nước của sông Quy Sơn
(có người gọi là Quây Sơn, nhiều người vẫn ưng gọi là quy hơn bởi quy có thể là về?) từ
độ cao 53m ào ào trườn xuống qua nhiều bậc đá.
Vẫn là con thác của ngày ấy xẻ dòng Quy Sơn thành ba luồng nước khổng lồ, hai luồng
phụ và một luồng chính. Luồng phụ nhỏ hơn được ngăn bởi một khối đá thiên tạo cây cối
sum suê với luồng chính.
“Thác Bản Giốc gồm hai phần, phần thác phụ và phần thác chính. Phần thác phụ hoàn
toàn thuộc phía VN, còn phần thác chính đổ thẳng xuống sông Quây Sơn là sông chung
biên giới.
Theo Hiệp ước 1999, đường biên giới sẽ được xác định theo nguyên tắc trung tuyến dòng
chảy chính.
Tại vòng họp này, ta và Trung Quốc thỏa thuận đường biên giới đi từ mốc 53 cũ, qua cồn
Pò Thoong, đến điểm giữa của mặt thác chính và sau đó dòng chảy chính trên sông Quây
Sơn.
Ta và Trung Quốc cũng nhất trí sẽ cùng hợp tác để phát triển tiềm năng du lịch, kinh tế tại
khu vực thác Bản Giốc”.
(Trích trả lời phỏng vấn Vietnam Net của Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Vũ Dũng)
Bữa ấy gặp buổi râm trời nên đứng ở chân thác phụ, tôi không có được dịp may ngắm sắc
cầu vồng huyền ảo thường đột ngột vút lên từ chân thác do hơi nước ngào quện với ánh
nắng mà thành.
Dưới chân thác vẫn là mặt sông rộng, phẳng như gương. Hai bên bờ vẫn là những thảm
cỏ, vạt rừng ngút ngát xanh.
Tạm dứt câu chuyện với các chiến sĩ biên phòng về những năm chộn rộn lẫn yên hàn, tôi
men theo chiếc cầu gỗ nho nhỏ bắc qua nhánh phụ của con suối dẫn ra từ sông Quy Sơn.
Từng tốp du khách, người vội lẫn người thư thả hết thảy đều đếm bước qua những lán ở
tạm của các chiến sĩ bộ đội địa phương làm nhiệm vụ giữ gìn an ninh trật tự cũng như
thành viên trong tổ công tác phân giới cắm mốc.
Hết thảy đều đến quây tụ chỗ chân thác phụ đang ào ạt đổ xuống để ngắm cảnh chụp ảnh
ghi hình!
Toàn cảnh thác Bản Giốc
Tò mò theo cánh tay của một chiến sĩ, tôi nghe láng máng rằng đường biên giới sắp tới
được phân định sẽ là từ phần đỉnh giữa của ngọn thác chính chiếu thẳng xuống sông Quy
Sơn. Tóm lại là mỗi bên một nửa. Tùy đó mà bày biện ra các phương tiện để mà kinh
doanh để mà thu hút du khách.
Tôi ngó lâu hơn cái con đò có mui đang lững lờ chỗ đám cây đột ngột trổ lên từ mặt sông
Quy Sơn kia và xa hơn một chút có hai người đang hi hóp bơi lặn dáng chừng như đánh
cá...
Thuyền ấy, người ấy là ta hay bạn? Lại ngó xa hơn sang mép sông bên kia, chạm mắt
những thuyền những mảng trên đó có kết hoa cờ xí phấp phới phục vụ cho du khách tới
chiêm quan con thác có vẻ bên bạn đã bài bản chu đáo việc kinh doanh du lịch xôm tụ hơn
bên mình?
Một cái cầu tự tạo do hai mảnh ván ghép bắc qua mấy trụ gạch và những khúc cây cắm
không chắc lắm xuống mặt sông duềnh sang chân thác phụ. Tất thảy du khách đều qua
cái cầu độ mấy chục mét để đến chân thác phụ.
Lệ phí qua cầu hai ngàn đồng một người. Người thu tiền là một đàn ông tướng tá cao ráo.
Câu chuyện lúc đứt lúc nối do âm thanh thác một phần, phần nữa là ông phải ngưng để thu
tiền...
Nhưng tôi cũng biết ông tên là Bế Văn Dân, người xã Đàm Thủy đây. Ông Dân mười mấy
năm nay tự mình làm cái việc bắc cầu, giữ cầu để phục vụ du khách.
Đơn giản, nếu không có cái cầu nho nhỏ này, du khách chẳng thể đến được đám cây xanh
ngắt giăng ở chân thác phụ để thưởng ngoạn toàn cảnh cũng như những góc đẹp bắt mắt
của Thác Bản Giốc.
Chuyện ông Dân dẫn tôi về những năm gần năm xa, thời yên lẫn loạn. Về thung thổ quê
nhà có con cá dầm xanh chuyên gặm thứ rêu sông Quy Sơn thịt bùi ngậy và thứ cá mè bốn
mùa cứ béo nhẫy chứ không như nơi khác cứ là mùa hè cá sông mùa đông cá đồng.
Ảnh:Xuân Ba
Và chuyện cả cây vối cổ thụ bạc phếch vỏ lẫn lá đứng trầm mặc ở góc kia như một thứ
nhân chứng bao thuở buồn vui nơi đầu trời đầu đất này của Tổ quốc vv...
Tôi chưa kịp hỏi ông, chính quyền địa phương có giao cho ông việc dựng cầu lẫn thu phí
hay không (với lại thử làm con tính số lượng du khách thưa thớt dường kia thì đẫy ngày,
ông Dân kiếm được cũng chả mấy hột tiền).
Nhưng nội ngần ấy năm trời, ông cứ tỉ mẩn kiên trì làm cái việc coi cầu, giữ cầu đủ thấy
người công dân Thác Bản Giốc của xã Đàm Thủy, huyện Trùng Khánh này nặng lòng lắm
lắm với chủ quyền quốc gia tại chính con thác thiên tạo này!
Ngó lại một lần nữa những bè mảng du lịch bài bản đang giăng ở bờ bên kia, tôi bất giác
nghĩ đến một vế đối mới. Công việc phân định đường biên giới quốc gia sắp sửa hoàn
thành.
Rồi quyết định của Thủ tướng mới đây phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển Khu Du lịch
Thác Bản Giốc đáp ứng nhu cầu đón khoảng 90 nghìn lượt du khách đến năm 2010, trong
đó có hơn 13 nghìn lượt khách quốc tế và định hướng đến năm 2020 có thể đón một triệu
lượt khách hằng năm.
Việc đầu tư sẽ được thực hiện theo ba giai đoạn từ nay đến năm 2020. Giai đoạn một tập
trung đầu tư cơ sở hạ tầng và kỹ thuật phục vụ du lịch, bảo tồn môi trường tự nhiên.
Giai đoạn hai tiếp tục hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và xây dựng các công trình theo dự án
chi tiết. Và giai đoạn ba là hoàn thành về cơ bản các mục tiêu xây dựng đề ra, đưa nơi đây
trở thành trọng điểm du lịch của khu vực và cả nước.
Đất có tuần nhân có vận. Thác Bản Giốc, một vưu vật của thiên nhiên của tạo hóa mai này
sẽ có một vế đối hoàn chỉnh, một vế đối hữu nghị của hai bờ.
Đó là việc xôm tụ các dịch vụ du lịch, thứ của địa phương của trung ương thay thế chiếc
cầu gỗ thô sơ mà hàng ngày ông Dân đang phải lẻ loi gom từng đồng bạc vụn!
Theo Tiền Phong
Còn đây là bài Trung Quốc đã đưa đoàn báo chí VN sang thăm Thác Bản Giốc trên blog
Vàng Anh:
Hôm nay không định viết gì, nhưng sáng ra sang nhà Gió Lào chơi , tối tăm mặt mũi vì
cuồng phong 30 năm trước thổi về. Mình sống ít nhưng cũng lập tức phát điên vì chuyện
đúng 3 năm trước.
Kể lại không già lú lẫn quên mất thì đúng là có tội với Măng và các bạn của nó
Phần thác Bản Giốc còn lại của VN
3 năm trước, nhân kỷ niệm Quốc khánh nước Cộng hoà nhân dân Trung hoa vĩ đại, mình
có được mời tham gia một đoàn sang dự một lễ hội nào đó tổ chức tại thành phố Sùng tả-
Quảng tây
Nghe có vè đèo heo hút gió nên mình cũng không mặn mà. Nhưng bảo đi thì phải đi thôi
Vì chuyến đi còn có Cục trưởng cục Báo chí
Vụ trưởng Vụ Du lịch
Thấy có vẻ cũng đầy nội dung quan trọng
Thì đi
Bên phía VN, ngoài cái đồn biên phòng thác Bản Giốc
thì chỉ có một đám ruộng và mấy cái bè tre
Bắt đầu lúc 7 giờ
Đại diện Tân hoa xã tại VN và tham tán văn hoá sứ quán TQ (nôm na là thư lại ở phủ Thái
thú) tiễn từ HN lên tận...cửa khẩu Hữu nghị. Ăn uống tại Lạng sơn xong thì làm thủ tục qua
biên giới
Sang đến Bằng tường lại đón tiếp nồng nhiệt- ăn và uống , canpây chúc cho tình hữu nghị
Việt trung đời đời bền vững
Rồi lên xe đi
Xe Tàu, tất nhiên
Có cả xe cảnh sát mở đường. Cắm cờ và hụ còi.Cả đoàn ai cũng thấy oai như cóc "Nó"
cũng tôn trọng mình đấy chứ
Đoàn người xe cứ rồng rắn đi. Đường đang mở, thênh thang, có đoạn rộng đến gần 100m.
Các bác nhà ta thôi rồi mà nức nở : "Quy hoạch thế mới là quy hoạch.Nhìn xa trông rộng,
đâu ra đấy. Đầu óc thế mới là đầu óc"
TQ làm nhiều khách sạn và nhà nghỉ trên triền núi cao nhìn xuống thác
Triền núi có con đường chạy dọc sông Quây Sơn,dưới sông là dãy bè qua suối
Đi mãi, đi mãi. Đồi núi chập chùng. Chỗ nào bằng phẳng thì chỉ ngô và mía. Bạt ngàn. Đặc
sản Quảng Tây là ngô và mía. Cung cấp đường và bột ngô cho cả đất nước Trung hoa vĩ
đại
Phía núi cao bên phải của TQ
Đi mãi, từ 1 giờ chiều đến tận 8 giờ tối. cả đoàn mệt lử lả vì lượn lờ trên những con đèo rất
nhiều cua tay áo
Rồi dừng lại ở một chỗ. Gọi là thị trấn thì quá to, nhưng thành phố thì không được vì quá ít
người
Chính là cái chỗ trong giấy mời ghi là thành phố Sùng Tả
Sáng mai ở đây khai mạc hội chợ du lịch và khánh thành khu du lịch Thác Đức Thiên - Đệ
nhất Hùng quan Nam Trung hoa
Bên kia sông Quây Sơn, trên đồi là những khách sạn khai thác du lịch của TQ
Cận cảnh khu khách sạn
quan khách nhập tiệc và nghỉ ngơi. Sáng mai ra khu vực Thác Đức Thiên sớm 7 giờ sáng
cả đoàn háo hức dậy. 8 giờ lên xe. Đi vòng vèo ....60 km nữa mới đến vành đại rừng phòng
hộ của khu du lịch quốc gia Thác Đức Thiên
Đi xe điện lên đỉnh thác. Nhìn xuống
Đẹp rùng rợn
và nhìn sang
Trời ơi
Đất ơi
Mẹ ơi
Măng ơi
Một nửa của Đức Thiên chính là Thác Bản Giốc
Bên kia sông chính là Cao Bằng của mình
Toàn cảnh thác Bản Giốc. Bên trái của VN. Bên phải của TQ
Mình đã đi đúng một ngày trời chỉ song song với biên giới
Mở thật to mắt nhìn chúng nó chăng cờ hoa biểu ngữ đón mình đến thăm ..nhà mình
Như khách!
Bọn mất dạy! Bọn khốn nạn!
Cướp đất nhà người ta, làm nhà trên ấy, toà ngang dãy dọc rồi hôm khánh thành lại "Mời
bác sang nhà em uống chén rượu nhạt"
Mình gào lên, nước mắt chảy ròng ròng
Toàn cảnh thác Đức Thiên của TQ
Toàn cảnh thung lũng thác Đức Thiên
Trong đoàn có vài người cúi mặt. Họ nhiều tuổi, xấu hổ. Nhục, nhưng không phản ứng chợ
búa như mình
Các bác quan chức im lặng
Một bác thì thào : anh chị em phát ngôn cẩn thận . BẠN có nhiều người biết tiếng Việt
"Kệ mẹ nó chứ! Nó biết tiếng Việt càng tốt,em chửi cho nó nghe"
Đời mình chưa bao giờ ngoa thế. Nhưng một chị già đã bịt miệng mình lại. Bằng tay
Chán không muốn nhớ lại nữa
Chuyện này về sau hình như không ai báo cáo lại, rằng đoàn VN đã có một chuyến công
du ngoạn mục thế
Phần thác Bản Giốc còn lại của VN
chủ nhân "dịch vụ du lịch" VN: "đi cầu" giá 2000đ
cây cầu chụp cận cảnh
Mình vẫn còn giữ cái kỷ niệm chương bằng pha lê có khắc hình thác Đức Thiên (mả mẹ
nhà chúng nó) với dòng chữ "Nam Trung hoa đệ nhất hùng quan" bằng tiếng Tàu
Thôi, tức qúa , không viết nữa, không thì lại chửi bậy
Tóm lại thì đồng bào buôn bán cứ buôn bán, giao du cứ giao du, đi sang đấy về cứ việc
nức lên ca ngợi các kỳ quan thế giới với lại nền văn minh Hoa Hạ 5000 năm
Em thì long trọng khẳng định một lần cho mãi mãi : Chúng nó là cái bọn đ... chơi được!
(Nguồn bài viết: blogger Măng)
HSTS dịch cái chữ Tầu này: Thác Đức Thiên phần Trung Quốc ( phía Bắc tương đối lớn )
Còn cái chữ Tầu này: Thác Đức Thiên phần Việt Nam ( Phần phía Nam tương đôi nhỏ )
Vậy là mỗi bên một nửa thác rồi còn gì?
Còn đây là bài Tấc đất tấc vàng của Hàn Vĩnh Diệp
“Một thước núi, một tấc sông của ta lẽ nào tự nhiên vứt bỏ đi được ... kẻ nào dám đem một
thước núi sông, một tấc đất biên ải của tổ tiên để lại làm mồi cho giặc thì kẻ ấy sẽ bị tru
di...!”
Lê Thánh Tôn (Đại việt sử ký toàn thư)
Năm 1999 một người bạn ở Cao Bằng đến chơi và tặng một bức hình lớn (60 x 40cm).
Ngắm bức hình chúng tôi thắc mắc, hỏi : “Đây là thác Bản Giốc ư ? Ông có nhầm không ?”
Ngọn thác trong bức hình là ba dòng chảy từ trên cao xuống vụng nước hẹp (Hình 1).
Người bạn bảo : “Không nhầm đâu, đây là phần thác của ta, còn phần thác ba tầng đổ
xuống dòng sông Quây Sơn thuộc đất Tàu rồi!” Ra thế, phần thác đẹp nhất, hùng vĩ nhất,
nên thơ nhất đã nằm trong đất của người ta rồi. Tại sao lại như vậy?
Hình 1 : Thực trạng thác Bản Giốc (phần thuộc lãnh thổ ngày nay của nước ta)
Từ thuở còn ngồi trên ghế nhà trường tiểu học, cấp II, cấp III thế hệ chúng tôi vẫn ghi đậm
trong ký ức lời dạy của các thầy cô giáo : “thác Bản Giốc ở Trùng Khánh tỉnh Cao Bằng là
một trong những danh thắng bậc nhất nước ta”. Thầy giáo còn cho chúng tôi xem tấm ảnh
thác Bản Giốc (đoạn thác ba tầng) trong một cuốn sách tiếng Pháp. Sách giáo khoa Địa lý
tự nhiên lớp 7 (hệ 10 năm) do giáo sư Nguyễn Dược biên soạn, Nhà xuất bản Giáo dục ấn
hành năm 1956 ở miền Bắc cũng in tấm hình đoạn thác Bản Giốc ba tầng này (hình 2).
Sách giáo khoa Địa lý lớp 8 (hệ 12 năm) do giáo sư Nguyễn Trọng Lân biên soạn, Nhà xuất
bản Giáo dục ấn hành năm 1988 cũng in tấm hình thác Bản Giốc như sách giáo khoa lớp 7
năm 1956.
Hình 2 : Hình Thác Bản Giốc trong sách giáo khoa Địa lý tự nhiên lớp 7 (hệ 10 năm) - 1956
và Địa lý tự nhiên lớp 8 (hệ 12 năm) - năm 1988.
Năm 1965 chúng tôi được tham gia đoàn khảo sát thực tế để biên soạn sách giáo khoa -
Tập đọc cấp I của Khu giáo dục Khu tự trị Việt Bắc [1]. Hai khu giáo dục ngoài nhiệm vụ
biên soạn sách giáo khoa vở lòng - cấp I tiếng Thái, Mèo, Tày - Nùng; còn phải soạn cả
sách giáo khoa Tập đọc tiếng Việt. Một trong những điểm khảo sát đợt ấy là Kênh Copáo
và thác Bản Giốc thuộc huyện Trùng Khánh tỉnh Cao Bằng. Kênh Copáo lấy nguồn nước
từ một đầm trũng bên kia biên giới Trung Quốc (huyện Tỉnh Tây, Quảng Tây) cho các cánh
đồng phía Bắc huyện Trùng Khánh. Người Trung Quốc đã đục hòn núi đá để đưa nước
vào kênh. Nhờ nguồn nước này mà các cánh ruộng một vụ bên ta đã có thể làm 2,3 vụ.
Bài tập đọc có đầu đề “Con kênh hữu nghị”. Đáng tiếc về sau khi “tình sơ nghĩa cạn”, vào
mùa khô thì họ chặn nước lại, mùa mưa họ tháo nước đổ sang, ruộng của ta một vụ còn khi
được khi mất, huống là 2, 3 vụ. Đến thác Bản Giốc, chúng tôi sang cả bên bờ Bắc sông
Quây Sơn, vào sâu hơn một cây số vẫn là làng bản dân ta. Bài tập đọc có đầu đề : “Thác
đẹp : Bản Giốc” (sách Tập đọc tiếng Việt, tiếng Tày - Nùng do Khu giáo dục Khu tự trị Việt
Bắc biên soạn - Nhà xuất bản Giáo dục ấn hành).
Gần đây, trong chuyên mục Dư địa Chí của đài truyền hình Việt Nam - Kênh VTV1 buổi
phát sóng 23 giờ 30 ngày 27/4/2005 giới thiệu về tỉnh Cao Bằng, đề cập đến danh thắng
nổi tiếng nhất của tỉnh Cao Bằng (đồng thời cũng là của cả nước ta), các tác giả chuyên
mục đã trình bày hình ảnh thác Bản Giốc - đoạn thác ba tầng phía Bắc và mặt sông Quây
Sơn trải rộng dưới chân thác.
Các tác phẩm về địa lý, cảnh quan... của nước ta cũng đều khẳng định : thác Bản Giốc là
thuộc lãnh thổ Việt Nam. Xin được trích dẫn một số tác phẩm lớn.
1. Thiên nhiên Việt Nam của giáo sư Lê Bá Thảo. “Giáo sư Lê Bá Thảo là nhà địa lý đầu
ngành, có nhiều đóng góp to lớn cho sự nghiệp phát triển của khoa học địa lý nước ta” (Lời
Nhà xuất bản Giáo dục - lần tái bản năm 2003). Tác phẩm “Thiên nhiên Việt Nam” được
xuất bản năm 1974, tái bản các năm 1976, 1989, 1990, 1993. Về thác Bản Giốc, giáo sư
viết : “Sông Quây Sơn ở phía Bắc Thượng Lang, sau khi chảy qua một vùng đá vôi rộng
lớn đến Bản Giốc thì đổ vào khu vực đá phiến tạo thành ba bậc thác nước chênh nhau đến
34m. Vào mùa lũ (từ tháng 5 đến tháng 9) nước từ các hốc ngầm đá vôi ở thượng lưu tuôn
đến đổ xuống các bậc tung bọt nước trắng xoá, làm đoạn sông ở phía dưới thác mở ra rất
rộng. Đứng trên bãi cát ven sườn thung lũng, người ta có cảm tưởng như bị vây quanh bởi
những tường nước đồ sộ nhưng chúng không hề cho chúng ta cảm giác sợ hãi. Trái lại,
phong cảnh thật bình dị và ngoạn mục” (Hình 3)
Hình 3: Thác Bản Giốc - ảnh trong sách “Thiên nhiên Việt Nam” của giáo sư Lê Bá Thảo
(ấn hành năm 2003).
2. Hương sắc mọi miền đất nước của Lê Trọng Túc (Nhà xuất bản Giáo dục - 1997). Mục
Thác Bản Giốc - trang 20, 21 tác giả viết : “Thác Bản Giốc nằm trên dòng sông Quây Sơn,
một nhánh của sông Bằng Giang, bắt nguồn từ vùng Tỉnh Tây - Trung Quốc. Ở Bản Giốc
phần trên thác, sông chảy êm đềm giữa một vùng đá vôi cứng, còn vùng dưới thác là vùng
đá phiến dễ bị dòng chảy phá huỷ, do đó dòng sông đã tạo nơi tiếp xúc hai loại đá rắn,
mềm khác nhau một thác ba bậc chênh nhau tới 34m. Vào mùa mưa, lũ ở thượng nguồn đổ
về, nước ở các hang đá vôi tuôn ra, đổ xuống các bậc thác làm cho nước tung bọt trắng
xoá. Đứng xa khoảng 100m, các hạt nước nhỏ bắn vào người tựa như mưa phùn. Thác đổ
xuống ầm ầm như sóng rền, cách xa hàng ki lô mét vẫn nghe thấy.
Thác Bản Giốc là một điểm du lịch khá hấp dẫn vì phong cảnh quanh vùng thác có nhiều
ngọn núi đá vôi cao thấp hình thù muôn hình muôn vẻ nằm rải rác khắp vùng, trông tựa
như một Vịnh Hạ Long trên cạn...”
3. Kể chuyện đất nước - Nguyễn Khắc Viện (Nhà xuất bản Thanh niên). Nhà văn hoá
Nguyễn Khắc Viện, sinh thời ông đã dành nhiều thời gian đi thăm mọi miền đất nước.
Những danh lam thắng cảnh, những di tích lịch sử... nổi tiếng của nước ta đều in dấu chân
ông. “Kể chuyện đất nước” được ông hoàn thành, xuất bản lần thứ nhất năm 1993; tái bản
có sửa chữa lần thứ hai năm 1999. Về thác Bản Giốc, tác giả viết : “Thác Bản Giốc (Cao
Bằng) cũng là một thắng cảnh nổi tiếng của Việt Bắc, có người còn gọi là kỳ quan thiên
nhiên. Thác nằm trên sông Quy Thuận (một tên khác của sông Quây Sơn). Con sông nhỏ
chảy đến đây bỗng sụp xuống 34m tạo thành một thác cao và rộng. Thác phía Nam đổ
xuống thành ba dòng, một dòng toả những hạt nước nom như một tấm the mỏng, hai dòng
kia nước đổ ào ào, chân thác có hang. Thác phía Bắc đổ xuống ba bậc, trải ra rất rộng. Từ
xa nhìn tới, màu nước bạc lẫn vào màu cây xanh, màu hồ lục thẩm, màu núi tím, tạo thành
một bức tranh lồng lộng giữa trời. Thác Bản Giốc từng đi vào nghệ thuật tạo hình với
những tác phẩm hội hoạ và nhiếp ảnh đặc sắc của nước ta.”
Như vậy, phần chính của thác Bản Giốc được các tác giả miêu tả là đoạn thác ba tầng phía
Bắc. Nếu đó là thác thuộc Trung Quốc chắc chắn các tác giả sẽ không viết như trên mà chỉ
mô tả phần thác phía Nam : ba dòng đổ từ trên cao xuống. Dạng thác (phần phía Nam) này
không hiếm ở các vùng miền núi nước ta.
Năm 2003, theo đoàn tham quan của cơ quan cũ đi các tỉnh Thái Nguyên, Bắc Cạn, Cao
Bằng, Lạng Sơn, chúng tôi đã trở lại thăm thác Bản Giốc (Cao Bằng). Trên thực địa, thác
đẹp nổi tiếng nhất nước ta đã bị cắt đôi; phần chính của thác - đoạn tạo nên nét đặc sắc kì
vĩ của Bản Giốc, đã nằm gọn trong lãnh thổ nước bạn. Phần của ta chỉ còn đoạn “Ba dòng
thác” phía Nam như hình 1. Con sông Quây Sơn mặc nhiên trở thành đường biên giới tự
nhiên giữa hai nước thuộc một phần địa phận hai huyện Trùng Khánh - Hạ Lang (Cao
Bằng) và huyện Tỉnh Tây (Quảng Tây). Đồng bào địa phương cho biết : Thời kỳ tranh chấp
biên giới căng thẳng, trước sự chứng kiến của quan chức đôi bên và nhân dân địa phương
ở phía Nam - Bắc, họ chỉ cho ta thấy cột mốc đang nằm ở phía trên dòng thác chỗ nước
sâu nhất giữa đoạn phía Bắc và phía Nam. Các cụ già ở các bản hai bờ Nam, Bắc thác Bản
Giốc bảo : thời Pháp, đồn Tây đóng trên đỉnh ngọn núi phía bờ Bắc của thác Bản Giốc.
Những lần đi phu cho Tây, họ vẫn thấy ngay cạnh đồn có một cột mốc biên giới như cái cột
đang nằm giữa sông này.
Ngày nay đứng trên đường cạnh trạm biên phòng Bản Giốc của ta vẫn có thể nhìn thấy rất
rõ nền của đồn Tây trước đây vì ngọn núi được san bằng để xây dựng đồn (Hình 4). Ký ức
của các cụ chắc không nhầm lẫn, bởi nếu cột mốc biên giới ở trên đỉnh núi cạnh đồn Tây
ấy thì các làng bản từ bờ sông Quây Sơn chiếu thẳng về phía Bắc khoảng 2km những năm
70 trở về trước mới thuộc lãnh thổ nước ta (?)
Hình 4 : Toàn cảnh thác Bản Giốc. Dấu (x) trên đỉnh núi là nền đồn binh Pháp, nơi có cột
mốc biên giới theo trí nhớ của dân địa phương từng đi phu tải đồ tiếp tế cho binh lính biên
phòng Pháp.
Theo một chị giáo viên cấp I ở Bản Giốc, chúng tôi qua sông đến thăm lại bản người Nùng
mà chúng tôi đã đến năm 1965. Nhiều người vẫn còn nhớ chúng tôi, bởi lần ấy đoàn chúng
tôi lưu lại với bà con hai đêm một ngày và là đoàn cán bộ của khu, tỉnh đến thăm bà con,
tặng các cháu nhiều sách vở giấy bút. Chúng tôi thắc mắc : sao năm trước chúng tôi đến
đây bản ta vẫn còn là đất Việt Nam; giờ lại thuộc đất Trung Quốc? Các cụ già đáp : “Người
Trung Quốc bảo là đất của Trung Quốc thì là đất của Trung Quốc thôi vớ! Ông bà ta vẫn là
người Việt Nam đấy!”
Bên bờ Bắc thác Bản Giốc người ta xây dựng khá nhiều khách sạn, nhà nghỉ lớn, bé; các
thuỷ đình, nhà hàng nổi trên sông dưới ngọn thác ba tầng. Với cơ sở dịch vụ như vậy,
chứng tỏ lượng khách tham quan nghỉ dưỡng thường niên của họ phải rất đông (Hình 5).
Đường biên giới hai nước ở khu vực này nằm giữa sông Quây Sơn. Phía bờ Bắc, từ dưới
thác Bản Giốc đổ về hạ lưu xuôi theo dòng sông, họ xây kè đá, trồng cây cối để bảo vệ bờ
khỏi xói lở. Đi từ Bản Giốc đến thị trấn Bằng Ca (huyện Hạ Lang) khoảng hơn hai mươi cây
số, quan sát bên bờ Bắc chúng tôi thấy có chuyện hơi lạ : từng đoạn khoảng năm, bảy cây
số họ lại xây một cái đê lửng chiếm khoảng gần một nửa giòng chảy phía họ, có lẽ các đê
lửng này để ngăn ngọn nước không xói được vào bờ chăng? Nhưng, không đâm vào bờ
Bắc thì ngọn nước lại chĩa thẳng vào bờ Nam. Năm tháng trôi qua, bờ bên Bắc sẽ được bồi
lắng thành soi bãi, dòng sông Quây Sơn sẽ chuyển dịch về phía Nam; đoạn biên giới thiên
nhiên này chắc chắn cũng sẽ được uyển chuyển đổi thay theo dòng nước!
Hình 5 : Các cơ sở dịch vụ du lịch nghỉ dưỡng (khách sạn, nhà nghỉ, thuỷ đình, nhà nổi, …)
bên bờ Bắc. Các bè tự tạo là dịch vụ ở bờ Nam do dân địa phương tự tạo …
Cũng trong chuyến đi khảo sát thực tế năm 1965 ấy, chúng tôi đến thăm hang Pắc Pó và
được nghe đ/c Dương Đại Lâm - một trong những chiến sỹ cận vệ của Bác Hồ những năm
trước cách mạng tháng 8 và sau này là phó chính ủy quân khu Việt Bắc, kể : năm 1941 Bác
Hồ về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng. Đến cột mốc 108 trên đỉnh đèo, Bác Hồ đặt tay
lên cột mốc, đứng lặng hồi lâu, rơm rớm nước mắt, đoạn Bác nói với đ/c Lê Quảng Ba,
Dương Đại Lâm và các đ/c cùng đi : “Đây là đất đai của tổ tiên để lại, chúng ta phải đem
hết sức mình để gìn giữ...”. Trộm nghĩ cột mốc 108 có cùng cảnh ngộ với chiếc cột mốc ở
đỉnh núi Bản Giốc ? Lịch sử đương đại của dân tộc ta liệu có lặp lại một sự kiện của thế kỷ
thứ 16 dưới triều đại Mạc Đăng Dung ?
..........
