| Câu Lạc Bộ |
The Vietnamese Historical and Cultural Performing Arts Foundation
PO Box 1571 - Westminster, CA 92684-1517 - (949) 786-6840
PO Box 1571 - Westminster, CA 92684-1517 - (949) 786-6840
 |  |  |  |  |  |  |
| Please click here if you cannot read the Vietnamese characters on this website - Xin nhan day neu Qui Vi khong doc duoc chu Viet tren trang nay |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| ©2003 Hùng Sử Việt |
Bà Chúa Tiên
(ba màn, ba cảnh)
Bối cảnh lịch sử
Sau khi dứt được họ Trịnh (1786), Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ đem quân vào Thăng
Long yết kiến vua Lê Hiển Tông lúc đó đang đau nặng. Vua Lê phong cho Nguyễn Huệ làm
Nguyên Soái Uy Quốc Công, và gả con gái là Ngọc Hân công chúa (còn gọi là Chúa Tiên)
mới 16 tuổi. Chẳng bao lâu, vua Hiển Tông mất, Hoàng tôn Lê Duy Kỳ lên ngôi, đặt niên
hiệu là Chiêu Thống.
Ngọc Hân là một nàng công chúa hiếu đễ, xinh đẹp, giỏi về cầm kỳ thi họa, lại thông
hiểu kinh sử, văn thơ. Nàng được Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ yêu thương rất mực.
Lê Chiêu Thống cầu cứu nhà Thanh, Tôn Sĩ Nghị đem 200 ngàn quân sang đóng ở
Thăng Long và các nơi hiểm yếu với ý định xâm chiếm nước ta (1788). Bắc Bình Vương
Nguyễn Huệ lên ngôi vua lấy hiệu là Quang Trung, phong cho Ngọc Hân làm Bắc Cung
Hoàng Hậu và đem quân ra Bắc đánh đuổi giặc Thanh (1789).
Nhân vật:
- Ngọc Hân: Công chúa, tức Chúa Tiên (tên thật là Lê Ngọc Hân) con gái thứ 21 của vua
Lê Hiển Tông, 16 tuổi, sinh ngày 27 tháng tư năm canh dần - tức 22-5-1770, trẻ đẹp, thông
minh và gỉỏi về thi văn, kinh sử. Sau được vua Quang Trung phong làm Bắc Cung Hoàng
Hậu. Ngọc Hân sanh được một Hoàng Tử tên là Nguyễn Văn Đức và một Công Chúa tên là
Nguyễn Thị Ngọc với Vua Quang Trung .
- Nguyễn Huệ: Người anh hùng áo vải Tây Sơn (sinh năm 1753, hơn Ngọc Hân 17 tuổi),
lúc đó mới được Vua Anh Nguyễn Nhạc phong cho làm Tiết Chế Tướng Quân, và được vua
Lê Hiển Tông phong làm Nguyên Soái Uy Quốc Công.
- Ngọc Bình: Công chúa, em công chúa Ngọc Hân, con gái út vua Lê (Sau này là vợ vua
Cảnh Thịnh). Khi vua Gia Long chiếm được Phú Xuân, đã lấy Ngọc Bình làm vợ (thứ phi),
và Ngọc Bình sanh hạ được 2 Hoàng Tử là Quảng Oai Công và Thường Tín Quận Công
(với vua Gia Long).
- Nhất Trung: Là tướng cận vệ rất tín cẩn của Nguyễn Huệ, khoẻ mạnh và giỏi võ.
- Như Sương: Thị nữ trẻ đẹp hầu hạ công chúa Ngọc Hân.
- Mẫu Hậu (Phù Ninh Từ Cung): Mẹ của công chúa Ngọc Hân.
- Một số thị nữ và quân hầu.
Thời gian: Buổi sáng.
Nhạc đệm: Trang trọng, khi vui khi buồn tùy theo hoàn cảnh.
Màn một
MC giới thiệu:
Kính thưa quí vị:
Nơi vườn Thượng uyển, Mẫu Hậu Phù Ninh báo tin Ngọc Hân biết, vua cha đã nhận sính lễ,
gả nàng cho Uy Quốc Công Nguyễn Huệ.
Cảnh Một: Vườn Thượng Uyển cung đình vua Lê tại Thăng Long, buổi sáng trung tuần
tháng 7 năm bính ngọ (1786). Ngọc Hân đang say mê vẽ, Ngọc Bình tới báo tin.
Ngọc Bình (hớt hải chạy tới gọi):
- Chị Ngọc Hân...chị Ngọc Hân!
Ngọc Hân:
- Kìa em Ngọc Bình!
Đi đâu mà vội vã?
Lại đây xem, Chị họa cảnh vườn hồng.
Sắc mầu này, em thấy có đẹp không?
Ngọc Bình (đến gần ngắm nghía):
- Ô! Chị Ngọc Hân vẽ đẹp quá!
Đúng là : Cầm, Kỳ, Thi, Họa, tài hoa,
Lại thêm Trung Hiếu, xứng là Chúa Tiên!
Nhưng chị biết tin gì chưa?
Ngọc Hân:
- Tin gì hở em?
Ngọc Bình:
- Lạ lắm chị ơi...
Cổng Triều từ sớm tinh sương,
Một đoàn binh mã thẳng đường tiến cung.
Rượu hồng pháo đỏ đầy sân,
Trầu cau mâm quả...gia nhân hàng hàng...
Ngọc Hân (ngạc nhiên):
- Em Ngọc Bình...Em nói gì?
Rượu hồng pháo đỏ...mâm quả, trầu cau?
Chị nghe như có... đám cưới nào đâu đây...
Ngọc Bình:
- Không phải là đám cưới,
Bởi không có cô dâu.
Chú rể cũng vắng bóng,
Chỉ có đám quân hầu...
Không chừng ...không chừng...
Chị tôi tốt số, duyên may,
Có chàng Hoàng Tử... đến nơi này cầu hôn.
Ngọc Hân (bẽn lẽn):
- Em ...lại trêu chị nữa,
Không thấy người ta... còn bé lắm hay sao?
Xuân xanh mười sáu tuổi đầu,
Còn mơ còn mộng ai nào chồng con.
Ngọc Bình (hóm hỉnh):
- Phải rồi...phải rồi...
Chị tôi bé lắm ai ơi...!
Tình yêu chưa tỏ, tình đời chưa thông.
Ngây thơ... lòng tự hỏi lòng:
Đâu người quân tử ...tơ hồng se duyên?
Ngọc Hân (khẽ đánh yêu Ngọc Bình) :
- Nữa ...em nữa...!
(bỗng Ngọc Hân im lặng, thẫn thờ mơ mộng)
Ngọc Bình:
- Chị Ngọc Hân sao vậy?
Ngọc Hân:
- Chị có một giấc mơ...
Ngọc Bình:
- Giấc mơ? Chị mơ tới một đấng phu quân anh hùng?
Ngọc Hân (đầy hào khí):
- Hơn thế nữa! Chị mơ...
Được làm chủ một giang sơn thống nhất.
Đất nước Nam mở rộng...như thuở Hùng Vương
Từ Động Đình Hồ ra tới biển Đông
Người Đại Việt oai hùng trên Hoàn vũ!
Ngọc Bình:
- Giấc mơ của Bà Chúa Tiên vĩ đại quá!
Chúc chị gặp được vị anh hùng cái thế,
Để hai người cùng chia sẻ ước mơ...
(hai chị em đang hào hứng bàn chuyện, bỗng thị nữ Như Sương đến báo tin)
Như Sương (cúi chào và bẩm báo):
- Kính chào nhị vị công chúa.
Thưa...công chúa ở đây mà Lệnh Bà cho người tìm khắp chốn.
Ngọc Bình (nhanh nhẩu):
- Mẫu Hậu tìm ta hay tìm nàng Chúa Tiên?
Như Sương:
- Bẩm...Lệnh Bà tìm Chúa Tiên ạ.
Ngọc Bình (nắm lấy tay Ngọc Hân):
- Đấy đấy ...em đoán đúng không...?
Chị tôi sắp đi lấy chồng,
Bao nhiêu pháo đỏ, rượu hồng, cau xanh...
Ngọc Hân (gắt nhẹ, gạn hỏi Như Sương):
- Ô hay ! sao em biết
Mẫu hậu gọi gả chồng?
Còn ai là Phò mã,
Như Sương, biết gì không?
Như Sương:
- Dạ! Bẩm công chúa, em không biết...
Em xin phép công chúa về cung bẩm báo với Lệnh Bà.
Ngọc Hân:
- Ừ em đi đi, chị hồi cung ngay. (Như Sương đi ra), Ngọc Hân nói với em gái:
- Em Ngọc Bình, em biết gì không?
Ngọc Bình: (nét mặt đang vui thành buồn):
- Em không biết rõ, nhưng...
(ngâm) Khi thấy cau xanh với rượu hồng,
Em buồn, biết chị sắp sang sông.
Từ nay "xuất giá" theo người ấy,
Còn nhớ ngày vui thơ ấu không?
Ngọc Hân (bỗng thở dài, nắm chặt tay Ngọc Bình):
- Chị làm sao quên được
Những ngày thơ bên nhau?
Vui hái hoa bắt bướm,
Chẳng giây phút rời nhau.
(Ngọc Hân và Ngọc Bình toan về cung thì Hoàng Hậu và thị nữ Như Sương tới)
Như Sương (ra trước báo):
- Hoàng Hậu giáng lâm!
Ngọc Hân và Ngọc Bình (cùng quỳ xuống):
- Mẫu Hậu an khang!
Hoàng Hậu:
- Các con bình thân. Ta miễn lễ!
Ngọc Hân, Ngọc Bình (cùng đứng dậy):
- Hài nhi đa tạ Mẫu Hậu!
Hoàng Hậu (gọi Ngọc Hân):
- Ngọc Hân, lại Mẹ bảo:
Mẹ muốn hỏi ý con.
Vì chuyện này gấp lắm,
Nên mới tìm gặp con.
Ngọc Hân (hồi hộp):
- Xin Mẫu Hậu tha tội,
Hài nhi chậm hồi cung.
Để Mẫu Hậu vất vả,
Con thật đáng đánh đòn!
Hoàng Hậu:
- Không sao ...không sao...!
Mẹ cũng muốn dạo chơi vườn thượng uyển,
Ra gặp con ...lưu luyến được thêm lâu...
Mai đây cách biệt giang đầu,
Biết tăm cá lặn nơi nào mà trông!
Ngọc Hân (dơm dớm nước mắt):
Thưa Mẫu Hậu...
Hài nhi hãy còn nhỏ,
Ở nhà theo mẹ cha.
Mong giữ tròn chữ hiếu,
Chẳng muốn đi đâu xa!
Hoàng Hậu (xúc động, lấy khăn chậm nước mắt):
- Con hiếu đễ, nghe se từng khúc ruột,
Mẹ bên con từ tấm bé chẳng rời.
Nào ngờ ...vận nước, than ôi!
Gả con, Mẹ thấy bồi hồi lòng đau...
Ngọc Hân (thảng thốt kêu lên):
- Gả con...? Trời!
Thưa Mẫu Hậu hài nhi không hiểu,
Tuổi còn thơ sao đã vội gả chồng?
(Hoàng Hậu giang tay ôm lấy Ngọc Hân, vuốt ve mái tóc óng mượt của nàng)
Hoàng Hậu:
- Mẹ biết con còn vui
Với tuổi ngọc rong chơi.
Nhưng...vâng lệnh Hoàng Thượng
Gả con cho một người...
Ngọc Hân (rời khỏi tay Mẫu Hậu, hồi hộp nhắc lại):
- Gả con cho một người?
Một người con không hay!
Ngọc Bình (lên tiếng đánh tan bầu không khí nặng nề):
- Thưa Mẫu Hậu,
Có phải chị Ngọc Hân
Sắp sửa đi lấy chồng?
Hoàng gia nhận sính lễ
Của một đấng anh hùng?
Hoàng Hậu:
- Đúng thế, Uy Quốc Công Nguyễn Huệ
Là một đấng anh hùng,
Vừa dẹp xong đảng Trịnh
Giúp nhà Lê trung hưng...
Có chàng phò mã Tây Sơn,
Bớt thù thêm bạn, Bắc Nam một nhà!
Ngặt vì Rể ở phương xa,
Mẹ buồn...nhưng việc Quốc Gia hàng đầu.
Ngọc Bình:
-Chúc mừng! Chúc mừng!
Đúng là trai tài, gái sắc.
Chị Ngọc Hân đẹp nhất Bắc Hà,
Làu thông kinh sử, tài ba...
Anh hùng, Thục nữ hài hòa lứa đôi.
Mẫu Hậu (tin tưởng):
- Con gái ngoan, Mẹ vững tin...
Theo chồng con hãy giữ gìn gia phong.
Mong con phụ giúp nhà chồng,
Làm nên nghiệp lớn, núi sông rỡ ràng!
Ngọc Hân:
- Hài nhi xin vâng.
Hoàng Hậu (ra lệnh thị nữ):
- Thị nữ!
Thị nữ:
- Dạ!
Hoàng Hậu:
- Chuẩn bị hồi cung!
Thị nữ:
- Tuân chỉ!
(Mọi người rời vườn Thượng Uyển về nội cung. Chỉ có Như Sương ở lại lui cui quét lá dọn
dẹp. Bỗng Nhất Trung (hầu cận Nguyễn Huệ) thình lình xuất hiện, khiến Như Sương giật
mình đứng lên.)
Như Sương:
Suốt ngày ra quét lá,
Quét xong lá lại đầy.
Cả đời quét thế này,
Bao giờ lấy được chồng đây?
Nhất Trung (hát theo điệu cò lả):
"Đố ai quét sạch lá rừng?
"Để anh khuyên gió, gió đừng rung cây..." (ca dao)
Như Sương:
Ơ cái nhà anh này...
Hay nhỉ thật là hay!
Đã làm quan... Thái Giám,
Còn vớ vẩn gì đây...?
Nhất Trung (Giọng Nam):
- Tướng tá tui như vầy mà là Thái Giám sao...trời!? Xin giới thiệu, tui là Nhất Trung...
Như Sương (đanh đá, hát theo điệu trống quân):
- Chào anh Nhất Trung, nhưng mà...
Tướng anh như tướng đàn bà,
Chẳng làm Thái Giám ...cũng là hoạn quan!
Nhất Trung:
- Thôi thôi...dễ sợ cô nàng!
Nhất Trung tui mồm mép, sao bằng người ta.
Bữa nay gặp gái Bắc Hà,
Chẳng ôm đầu máu cũng ra thân tàn!
Còn gì là danh tiếng Tây Sơn!?
Như Sương (nghe tiếng "Tây Sơn" sợ hết hồn):
- Chết chết! ! Tây Sơn...? Tây Sơn!
Như Sương em không dám!
Từ bé cho đến lớn,
Em chỉ biết nội cung.
Nếu như có lỗi lầm,
Mong quan ... quan đại lượng!
Nhất Trung (cười khoái trá):
- Ha...ha...ha...Thì ra tên em là Như Sương!
Tên nghe đẹp quá!
Nhưng...tui hổng phải là quan,
Thân thế rất tầm thường.
May có chút võ nghệ,
Được hầu Uy Quốc Công...
Mà nè... sao chẳng thấy
Nàng công chúa Ngọc Hân?
Như Sương:
- Công chúa Ngọc Hân?
Công chúa là gì mà để cho anh gọi hả... hả?!
Mà thôi...công chúa đã cùng Mẫu Hậu hồi cung!
Nhất Trung:
- Uổng quá...uổng quá!
Trai tài gái sắc
Chẳng được gặp nhau!
Tiếng đi hỏi vợ
Nào thấy ai đâu?
Như Sương (sợ hãi , há hốc miệng):
-Này anh Nhất Trung,
Anh nói cái gì?
Nói lại cho rõ.
Anh tính hỏi vợ,
Là muốn hỏi ai?
Công chúa cao quý nhường này,
Anh dám xúc phạm...đầu bay, chẳng còn!
Nhất Trung (vội cải chính):
- Úy...Úy...
Tui nào đâu dám
Tính chuyện tầy trời!
Nếu muốn hỏi vợ,
Chỉ hỏi ...em thôi!
Như Sương (Nguýt dài):
- Hứ!
Nhất Trung:
- Tui nói hỏi vợ là nói Lệnh Công tui đó!
Màn Hai
MC giới thiệu:
(Kính thưa quí vị,
Tiếp theo đây, kính mời quý vị thưởng thức màn 2 của vở kịch 'Bà Chúa Tiên':
Sau đám cưới vương giả, công chúa Ngọc Hân theo chồng là Uy Quốc Công Nguyễn Huệ
về ở Dinh Tiết Chế gần sông Nhị Hà, thành Thăng Long, và được em gái là công chúa Ngọc
Bình báo tin vua cha Hiển Tông mất. )
Cảnh Hai: Cảnh trong dinh Tiết Chế Tướng Quân gần sông Nhị Hà, có trưng bầy hoa tươi
và trên vách có treo thanh kiếm cùng một cây đàn tì bà.
Công chúa Ngọc Hân từ Hậu trường đi ra, vẻ nóng ruột, treo áo hồng bào lên giá. Nàng
tiện tay với cây đàn dạo một bản nhạc.Nguyễn Huệ đang đi lại đọc sách, thấy vậy, cao
hứng lấy cây kiếm ra sân múa một đường gươm..Bỗng giây đàn bị đứt.
Ngọc Hân (kêu lên khe khẽ):
- Ôi!
Nguyễn Huệ (bỏ kiếm, chạy lại nắm tay vợ):
- Sao vậy? Đàn đứt giây rồi ư?
Từ ban sáng, ta thấy nàng hốt hoảng,
Có chuyện gì lo lắng hay không?
Ngọc Hân:
- Thưa Phu quân,
Phụ Hoàng sức khỏe mong manh,
Thiếp lo lắm, sợ mình không phải đạo...
Nguyễn Huệ (an ủi):
- Ta nghe nói
Nàng là người con hiếu thảo,
Luôn săn sóc cha sau buổi tan chầu.
Nhưng nhà vua còn lắm kẻ hạ người hầu,
Đông đúc gái trai, hoàng tôn công chúa...
Nàng hãy an tâm, lo gì chuyện đó!
Ngọc Hân:
- Phụ Hoàng trị vì, quyền uy chẳng có,
Bởi giữ thanh danh, bổng lộc phù vân.
Con gái, con trai nghèo khó như dân...
Riêng mình thiếp có duyên,
Được Lệnh Công yêu dấu.
Thiếp cũng ví như hạt mưa, bụi ngọc
Sa xuống lầu đài, thân phận rủi may.
Nguyễn Huệ (rất hài lòng, nên cười sung sướng):
- Ha ha ha! Được ...
Khiêm nhượng, ân cần, nàng nói khéo thay!
Ta xin hứa, hạnh phúc này cùng hưởng.
Hiện nay,
Tình thế Bắc Hà như trứng chồng ngất ngưởng!
Mà Triều đình uy thế mất từ lâu.
Binh Tướng tài ba đảng Trịnh nắm đầu,
Nàng có biết, chốn Hoàng cung
Ai là người có tài trị quốc?
Ngọc Hân:
- Thưa Phu quân,
Phụ Hoàng tuổi già sức tàn lực kiệt.
Hoàng Tử, Hoàng Thân tính nết bất thường.
Theo thiếp nghĩ, họ không thể đương đầu khi quốc biến.
Nay triều đình đã lập Tự Tôn,
Mà nhân phẩm Hoàng Tôn lại rất tầm thường!
Thiếp lo lắm, sợ Bắc Hà rơi vào tay quân nghịch.
Nguyễn Huệ (cười):
- Ha ha ha...!
Nàng yên tâm, quân ta như mũi kích...
Chỉ cần vài ngày ra Bắc diệt xâm lăng.
Đất Bắc Hà, nghe nói lắm hào kiệt, kỳ nhân,
Nàng biết ai, có khả năng và tin cậy?
Ngọc Hân:
- Thưa Phu quân,
Thiếp trong cấm cung, việc ngoài đời ít thấy,
Nhưng nghe đồn La Sơn Phu Tử là bậc hiền nhân
Và Ngô Thì Nhiệm, mưu lược tinh thông.
Được một trong hai, có thể nên việc lớn!
Nguyễn Huệ (cười, rất vừa lòng):
Lời đồn quả không sai ...
Nàng Chúa Tiên, hiểu biết hơn người!
Ngọc Hân:
- Cám ơn Phu quân khen tặng quá lời,
Thiếp chỉ mong chia ngọt xẻ bùi.
Nước lớn mạnh, dân giàu,
Đều là giấc mơ của người Đại Việt.
Như Sương (vào báo):
- Bẩm Tướng công có công chúa Ngọc Bình
Xin được vào yết kiến Phu nhân.
Nguyễn Huệ:
- Được, mời vào!
(Như Sương đi ra, Nguyễn Huệ trìu mến nói với Ngọc Hân)
- Chị em cần tâm sự,
Cứ tự nhiên gặp nhau!
Ta có chuyện đi gấp,
Lát về gặp nàng sau!
Ngọc Hân:
- Phu quân đừng quên trời trở lạnh,
Áo Khoác Hồng Bào xin nhớ mang theo!
(Ngọc Hân âu yếm khoắc áo cho chồng, cả hai cùng bịn rịn phút chia tay!)
Ngọc Bình (bước vào sau khi Nguyễn Huệ đi khỏi. Gặp chị, Ngọc Bình ôm chầm lấy, chị em
mừng mừng tủi tủi):
- Chị Ngọc Hân!
Ngọc Hân:
- Em Ngọc Bình!
Em đến mang tin lành hay tin dữ?
Lòng chị sao như lửa đỏ nấu nung...
Phụ Hoàng, Mẫu Hậu bình an?
Hoàng gia vô sự, Triều thần lạc quan?
Ngọc Bình (nói trong nghẹn ngào):
- Chị Ngọc Hân... Phụ Hoàng...Phụ Hoàng...
Ngọc Hân (lo lắng, sốt ruột):
- Phụ Hoàng sao rồi? Ngọc Bình...Ngọc Bình...!
Ngọc Bình (bật khóc):
- Phụ Hoàng đã băng hà!
Ngọc Hân (nghe tin dữ như sét đánh ngang đầu, rụng rời cả tay chân nên ngất sỉu trên tay
Ngọc Bình):
- Trời!
Ngọc Bình (cuống quýt):
- Chị Ngọc Hân...chị Ngọc Hân...!
Nhất Trung (xuất hiện, thấy sự thể quan trọng vội ra lệnh):
- Thị nữ đâu? Mời thầy thuốc!.
(Thị nữ trong hậu trường: Dạ)
Nhất Trung (đi ra):
- Quân Hầu! Mau thắng ngựa để ta khẩn báo Uy Quốc Công.
Quân hầu:
- Tuân lệnh.
Như Sương (Xuất hiện phụ với công chúa Ngọc Bình đỡ Ngọc Hân ngồi trên ghế, sau đó
gọi lớn):
- Phu nhân...Phu nhân...!
Ngọc Hân (tỉnh lại, nức nở):
- Phụ Hoàng...! Ôi Phụ Hoàng...!
Tha tội hài nhi, đứa con bất hiếu.
(Nguyễn Huệ trở về cùng Nhất Trung)
Ngọc Bình (thi lễ cùng Nguyễn Huệ):
- Ngọc Bình kính chào Nguyên Soái Uy Quốc Công!
Nguyễn Huệ:
- Chào Công Chúa Ngọc Bình!
Ta vừa nghe tin vua cha mới khuất,
Vội vã trở về, hư thực ra sao?
Ngọc Bình:
- Thưa Nguyên Soái, đêm qua vừa trở giấc,
Hoàng Đế cựa mình quằn quại đớn đau.
Ngự y đến, nhưng vô phương cứu chữa,
Cha đã băng hà mờ sáng hôm sau.
Nguyễn Huệ (đến gần Ngọc Hân, âu yếm, lau nước mắt cho nàng):
- Nàng hãy bớt u sầu,
Để lắng xuống thương đau!
Ngọc Hân :
- Đa tạ Phu quân!
Ngọc Bình (chào anh chị rồi đi ra):
- Xin tạm biệt Nguyên Soái,
Chị Ngọc Hân! Xin chị giữ gìn sức khỏe.
Nguyễn Huệ:
- Tạm biệt!
Ngọc Hân:
- Em Ngọc Bình!
Em trở lại Hoàng cung,
Lo an ủi Mẫu Hậu.
Việc nhà thu xếp xong,
Anh chị về chịu tang.
Tạm biệt!
Nguyễn Huệ (thấy Ngọc Hân buồn bã, bèn an ủi):
Ta biết nàng lo âu,
Nên lệ mới tuôn trào...!
Bởi việc nhà tang tóc,
Việc nước cũng hư hao...
Hai vai gánh vác thương đau,
Cành lan nặng trĩu giọt sầu, rụng rơi...
Ngọc Hân:
- Cỏ ưu tư héo mệnh trời,
Tình nhà, việc nước,
Đầy vơi nỗi mình...!
Nguyễn Huệ:
Để ta lo Quốc táng linh đình,
Thi ân thiên hạ, chính danh Thượng Hoàng.
Ngọc Hân (vui mừng, lau khô nước mắt cảm tạ phu quân):
- Được nhờ ân điển Thượng công,
Thiếp may báo hiếu ...triều đình cũng yên...
Một mai đất nước an bình,
Thiếp mong Nam Bắc chung tình sắt son.
(Ngọc Hân ngả vào vòng tay phu quân, hai người đắm chìm trong hạnh phúc...)
Màn Ba
MC giới thiệu:
Kính thưa quý vị,
Sau đây là màn chót của vở kịch thơ 'Bà Chúa Tiên'.
Ba năm sau, vào mùa xuân kỷ dậu 1789, Vua Quang Trung đại phá quân Thanh thật vẻ
vang. Giấc mơ được làm chủ một đất nước Thống nhất và lãnh thổ mở rộng của Bà Chúa
Tiên đã có hy vọng thành sự thật!
Cảnh Ba: Ba năm sau (1789) tại thư phòng Bắc Cung Hoàng Hậu vào chiều mồng 10 Tết
kỷ dậu. Trong phòng có bàn viết, kệ sách. Trên tường treo thanh kiếm, cây đàn. Như
Sương cầm chổi quét dọn ngoài sân.
Như Sương (cầm chổi, sốt ruột nhìn trời):
- Hôm nay mồng 10 Tết rồi , mà chưa có tin tức gì!
(Bỗng có tiếng ngâm của Nhất Trung từ xa vọng lại):
' Nhớ ai...nhớ lạ nhớ lùng'
'Nhớ ai, ai nhớ... ai cùng... nhớ ai!'
(Như Sương quăng chổi chạy vội ra cổng trước, nhưng Nhất Trung lại đi lối cổng sau cốt ý
tạo sự ngạc nhiên cho nàng. Không ngờ Nhất Trung vừa tới, lãnh ngay cái chổi rớt trúng
đầu).
Nhất Trung (kêu lên sợ hãi):
- -i! Có thích khách! Có thích khách!
Như Sương (nghe tiếng kêu, chạy lại thấy Nhất Trung thì cười ngặt ngẽo):
- Kìa anh Nhất Trung!
Làm gì có thích khách?
Anh về bằng cửa hậu,
Coi chừng mang tội khi quân!
Nhất Trung:
- Như Sương! Chào Như Sương...
Trời, trời này cái chổi!
Rớt trúng đầu bị thương,
Đã đớn đau muốn chết,
Còn mang tội 'khi quân'.
Thế là thế nào, hở nàng Như Sương?
Như Sương:
- Anh đang mang sắc thư
Của một đấng quân vương,
Mà dám đi cửa hậu!
Không bị tội khi quân,
Là tội gì, hỡi chàng Nhất Trung?
Nhất Trung (Sợ hãi rờ cổ rồi nhìn quanh):
-Ý trời! Tui ngu quá!
Chỉ muốn nàng ngạc nhiên.
Không ngờ lại mang tội,
Đừng méc ai nhe em!!
Như Sương:
Không méc...không méc ai!
Nhưng còn cái lẵng hoa,
Anh mua tặng ai đó,
Mà sao chưa đưa ra?
Nhất Trung (dấu vội lẵng hoa và sắc thư):
Ý không ...không thể được!
Đây sắc thư và hoa,
Hoàng Đế tặng Hoàng Hậu.
Muốn mất đầu không à...?
Như Sương (Sợ hãi,mặt tiu nghỉu):
- Thế còn quà ...'người ta'?
Nhất Trung (móc túi lấy ra một sợi dây bùa xanh đỏ đeo cho Như Sương):
- Có chứ!
Đây là quà của nàng:
Sợi dây bùa xanh đỏ.
Tôn Sĩ Nghị vứt bỏ,
Cốt để chạy thoát thân!
Như Sương (le lưỡi):
- Tôn Sĩ Nghị bỏ chạy? Ghê quá!
Nhưng anh hãy kể từ đầu,
Quân ta đánh giặc thế nào, hả anh?
Nhất Trung:
- Chuyện đánh nhau dài lắm,
Để tui vào cung báo cáo tin mừng.
Như Sương:
- Anh đừng lo,
Bắc Cung Hoàng Hậu đang bận việc Triều trung
Trưa mới về Hoàng cung.
Nhất Trung:
-Thôi tui kể vắn tắt:
Quân ta từ Tam Điệp,
Đánh Hà Hồi, Ngọc Hồi.
Giặc thua chạy trối chết,
Ta giết giặc tơi bời...
Gò Đống Đa, xác giặc cao bằng núi,
Sập Phù Kiều, máu giặc đỏ đầy sông.
Mồng 5 Tết quân Nam ca chiến thắng,
Giặc tan tành, ta giải phóng Thăng Long!
Áo bào Hoàng Đế Quang Trung
Nhuộm đen thuốc súng, vô cùng uy nghi!
Như Sương :
- Nghe anh Nhất Trung kể
Chuyện đánh giặc mà mê.
Hoàng Hậu cũng sắp trở về,
Ta vào bẩm báo, kẻo bê trễ giờ! (vào hậu trường)
(Hoàng Hậu về ngồi vào ghế, có thị nữ quạt hầu.)
Như Sương (ra bẩm báo):
-Bẩm Lệnh Bà có Tùy tướng Nhất Trung chờ lệnh.
Ngọc Hân:
-Cho vào.
Nhất Trung (Cung kính dâng hoa và sắc thư, Ngọc Hân vái sắc thư và nhận lấy):
- Bẩm Lệnh Bà,
Đây sắc thư và hoa...
Hoàng đế từ phương xa
Gửi về tặng Hoàng Hậu,
Báo tin thắng trận làm quà.
Ngọc Hân (vui vẻ):
- Chừng nào Hoàng Đế hồi cung?
Nhất Trung:
- Bẩm, Hoàng Thượng cũng sắp hồi trào.
Ngọc Hân:
- Hay lắm! Cám ơn tướng quân.
(Nhất Trung lui ra. Ngọc Hân mở sắc thư xem, cười vui sướng. Như Sương đưa Nhất Trung
ra, quay vào bẩm báo)
Như Sương:
- Bẩm Lệnh Bà có công chúa Ngọc Bình đến vấn an.
Ngọc Hân:
- Mời vào.
Ngọc Bình (bước vào, thi lễ):
- Kính vấn an Hoàng Hậu!
Ngọc Hân:
- Lâu lắm chị mới gặp em!
Ngọc Bình:
-Em nghe tin Nhất Trung về báo tiệp:
Hoàng Đế Quang Trung quét sạch giặc Thanh.
Chúc mừng chị, quân Nam vừa thắng lớn,
Mang yên bình, thống nhất giang san!
Giấc mơ xưa sắp viên thành,
Mở mang Đại Việt, tung hoành bốn phương!
Ngọc Hân:
- Cám ơn Hồn thiêng Sông Núi, Tổ Tiên...
(Hai chị em đang vui mừng, bỗng Nhất Trung ra hô lớn)
Nhất Trung:
- Hoàng Thượng giáng lâm!
(Hoàng Đế Quang Trung ra, đến cạnh Ngọc Hân.Tất cả cùng hô to)
- Hoàng Đế Quang Trung vạn tuế, vạn vạn tuế!
- Bắc Cung Hoàng Hậu vạn tuế, vạn vạn tuế!
Màn Hạ
Đã trình Diễn:
Vở Kịch Thơ 'Bà Chúa Tiên' đã được trình diễn tại sân khấu 'Seafood World' ngày 8 tháng
6 năm 2003, với Vũ Mạnh Đôn (Đạo Diễn), Phương Lan (Ngọc Hân), Bửu Trâm (Ngọc
Bình), Nguyễn Minh (Nguyễn Huệ), Thu Tâm (Mẫu Hậu), Ánh Tuyết (Như Sương), Dương
Linh (Nhất Trung) do Hội Ái Hữu Cựu Nữ Sinh Gia Long tổ chức vinh danh ngày Phụ Mẫu.
(ba màn, ba cảnh)
Bối cảnh lịch sử
Sau khi dứt được họ Trịnh (1786), Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ đem quân vào Thăng
Long yết kiến vua Lê Hiển Tông lúc đó đang đau nặng. Vua Lê phong cho Nguyễn Huệ làm
Nguyên Soái Uy Quốc Công, và gả con gái là Ngọc Hân công chúa (còn gọi là Chúa Tiên)
mới 16 tuổi. Chẳng bao lâu, vua Hiển Tông mất, Hoàng tôn Lê Duy Kỳ lên ngôi, đặt niên
hiệu là Chiêu Thống.
Ngọc Hân là một nàng công chúa hiếu đễ, xinh đẹp, giỏi về cầm kỳ thi họa, lại thông
hiểu kinh sử, văn thơ. Nàng được Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ yêu thương rất mực.
Lê Chiêu Thống cầu cứu nhà Thanh, Tôn Sĩ Nghị đem 200 ngàn quân sang đóng ở
Thăng Long và các nơi hiểm yếu với ý định xâm chiếm nước ta (1788). Bắc Bình Vương
Nguyễn Huệ lên ngôi vua lấy hiệu là Quang Trung, phong cho Ngọc Hân làm Bắc Cung
Hoàng Hậu và đem quân ra Bắc đánh đuổi giặc Thanh (1789).
Nhân vật:
- Ngọc Hân: Công chúa, tức Chúa Tiên (tên thật là Lê Ngọc Hân) con gái thứ 21 của vua
Lê Hiển Tông, 16 tuổi, sinh ngày 27 tháng tư năm canh dần - tức 22-5-1770, trẻ đẹp, thông
minh và gỉỏi về thi văn, kinh sử. Sau được vua Quang Trung phong làm Bắc Cung Hoàng
Hậu. Ngọc Hân sanh được một Hoàng Tử tên là Nguyễn Văn Đức và một Công Chúa tên là
Nguyễn Thị Ngọc với Vua Quang Trung .
- Nguyễn Huệ: Người anh hùng áo vải Tây Sơn (sinh năm 1753, hơn Ngọc Hân 17 tuổi),
lúc đó mới được Vua Anh Nguyễn Nhạc phong cho làm Tiết Chế Tướng Quân, và được vua
Lê Hiển Tông phong làm Nguyên Soái Uy Quốc Công.
- Ngọc Bình: Công chúa, em công chúa Ngọc Hân, con gái út vua Lê (Sau này là vợ vua
Cảnh Thịnh). Khi vua Gia Long chiếm được Phú Xuân, đã lấy Ngọc Bình làm vợ (thứ phi),
và Ngọc Bình sanh hạ được 2 Hoàng Tử là Quảng Oai Công và Thường Tín Quận Công
(với vua Gia Long).
- Nhất Trung: Là tướng cận vệ rất tín cẩn của Nguyễn Huệ, khoẻ mạnh và giỏi võ.
- Như Sương: Thị nữ trẻ đẹp hầu hạ công chúa Ngọc Hân.
- Mẫu Hậu (Phù Ninh Từ Cung): Mẹ của công chúa Ngọc Hân.
- Một số thị nữ và quân hầu.
Thời gian: Buổi sáng.
Nhạc đệm: Trang trọng, khi vui khi buồn tùy theo hoàn cảnh.
Màn một
MC giới thiệu:
Kính thưa quí vị:
Nơi vườn Thượng uyển, Mẫu Hậu Phù Ninh báo tin Ngọc Hân biết, vua cha đã nhận sính lễ,
gả nàng cho Uy Quốc Công Nguyễn Huệ.
Cảnh Một: Vườn Thượng Uyển cung đình vua Lê tại Thăng Long, buổi sáng trung tuần
tháng 7 năm bính ngọ (1786). Ngọc Hân đang say mê vẽ, Ngọc Bình tới báo tin.
Ngọc Bình (hớt hải chạy tới gọi):
- Chị Ngọc Hân...chị Ngọc Hân!
Ngọc Hân:
- Kìa em Ngọc Bình!
Đi đâu mà vội vã?
Lại đây xem, Chị họa cảnh vườn hồng.
Sắc mầu này, em thấy có đẹp không?
Ngọc Bình (đến gần ngắm nghía):
- Ô! Chị Ngọc Hân vẽ đẹp quá!
Đúng là : Cầm, Kỳ, Thi, Họa, tài hoa,
Lại thêm Trung Hiếu, xứng là Chúa Tiên!
Nhưng chị biết tin gì chưa?
Ngọc Hân:
- Tin gì hở em?
Ngọc Bình:
- Lạ lắm chị ơi...
Cổng Triều từ sớm tinh sương,
Một đoàn binh mã thẳng đường tiến cung.
Rượu hồng pháo đỏ đầy sân,
Trầu cau mâm quả...gia nhân hàng hàng...
Ngọc Hân (ngạc nhiên):
- Em Ngọc Bình...Em nói gì?
Rượu hồng pháo đỏ...mâm quả, trầu cau?
Chị nghe như có... đám cưới nào đâu đây...
Ngọc Bình:
- Không phải là đám cưới,
Bởi không có cô dâu.
Chú rể cũng vắng bóng,
Chỉ có đám quân hầu...
Không chừng ...không chừng...
Chị tôi tốt số, duyên may,
Có chàng Hoàng Tử... đến nơi này cầu hôn.
Ngọc Hân (bẽn lẽn):
- Em ...lại trêu chị nữa,
Không thấy người ta... còn bé lắm hay sao?
Xuân xanh mười sáu tuổi đầu,
Còn mơ còn mộng ai nào chồng con.
Ngọc Bình (hóm hỉnh):
- Phải rồi...phải rồi...
Chị tôi bé lắm ai ơi...!
Tình yêu chưa tỏ, tình đời chưa thông.
Ngây thơ... lòng tự hỏi lòng:
Đâu người quân tử ...tơ hồng se duyên?
Ngọc Hân (khẽ đánh yêu Ngọc Bình) :
- Nữa ...em nữa...!
(bỗng Ngọc Hân im lặng, thẫn thờ mơ mộng)
Ngọc Bình:
- Chị Ngọc Hân sao vậy?
Ngọc Hân:
- Chị có một giấc mơ...
Ngọc Bình:
- Giấc mơ? Chị mơ tới một đấng phu quân anh hùng?
Ngọc Hân (đầy hào khí):
- Hơn thế nữa! Chị mơ...
Được làm chủ một giang sơn thống nhất.
Đất nước Nam mở rộng...như thuở Hùng Vương
Từ Động Đình Hồ ra tới biển Đông
Người Đại Việt oai hùng trên Hoàn vũ!
Ngọc Bình:
- Giấc mơ của Bà Chúa Tiên vĩ đại quá!
Chúc chị gặp được vị anh hùng cái thế,
Để hai người cùng chia sẻ ước mơ...
(hai chị em đang hào hứng bàn chuyện, bỗng thị nữ Như Sương đến báo tin)
Như Sương (cúi chào và bẩm báo):
- Kính chào nhị vị công chúa.
Thưa...công chúa ở đây mà Lệnh Bà cho người tìm khắp chốn.
Ngọc Bình (nhanh nhẩu):
- Mẫu Hậu tìm ta hay tìm nàng Chúa Tiên?
Như Sương:
- Bẩm...Lệnh Bà tìm Chúa Tiên ạ.
Ngọc Bình (nắm lấy tay Ngọc Hân):
- Đấy đấy ...em đoán đúng không...?
Chị tôi sắp đi lấy chồng,
Bao nhiêu pháo đỏ, rượu hồng, cau xanh...
Ngọc Hân (gắt nhẹ, gạn hỏi Như Sương):
- Ô hay ! sao em biết
Mẫu hậu gọi gả chồng?
Còn ai là Phò mã,
Như Sương, biết gì không?
Như Sương:
- Dạ! Bẩm công chúa, em không biết...
Em xin phép công chúa về cung bẩm báo với Lệnh Bà.
Ngọc Hân:
- Ừ em đi đi, chị hồi cung ngay. (Như Sương đi ra), Ngọc Hân nói với em gái:
- Em Ngọc Bình, em biết gì không?
Ngọc Bình: (nét mặt đang vui thành buồn):
- Em không biết rõ, nhưng...
(ngâm) Khi thấy cau xanh với rượu hồng,
Em buồn, biết chị sắp sang sông.
Từ nay "xuất giá" theo người ấy,
Còn nhớ ngày vui thơ ấu không?
Ngọc Hân (bỗng thở dài, nắm chặt tay Ngọc Bình):
- Chị làm sao quên được
Những ngày thơ bên nhau?
Vui hái hoa bắt bướm,
Chẳng giây phút rời nhau.
(Ngọc Hân và Ngọc Bình toan về cung thì Hoàng Hậu và thị nữ Như Sương tới)
Như Sương (ra trước báo):
- Hoàng Hậu giáng lâm!
Ngọc Hân và Ngọc Bình (cùng quỳ xuống):
- Mẫu Hậu an khang!
Hoàng Hậu:
- Các con bình thân. Ta miễn lễ!
Ngọc Hân, Ngọc Bình (cùng đứng dậy):
- Hài nhi đa tạ Mẫu Hậu!
Hoàng Hậu (gọi Ngọc Hân):
- Ngọc Hân, lại Mẹ bảo:
Mẹ muốn hỏi ý con.
Vì chuyện này gấp lắm,
Nên mới tìm gặp con.
Ngọc Hân (hồi hộp):
- Xin Mẫu Hậu tha tội,
Hài nhi chậm hồi cung.
Để Mẫu Hậu vất vả,
Con thật đáng đánh đòn!
Hoàng Hậu:
- Không sao ...không sao...!
Mẹ cũng muốn dạo chơi vườn thượng uyển,
Ra gặp con ...lưu luyến được thêm lâu...
Mai đây cách biệt giang đầu,
Biết tăm cá lặn nơi nào mà trông!
Ngọc Hân (dơm dớm nước mắt):
Thưa Mẫu Hậu...
Hài nhi hãy còn nhỏ,
Ở nhà theo mẹ cha.
Mong giữ tròn chữ hiếu,
Chẳng muốn đi đâu xa!
Hoàng Hậu (xúc động, lấy khăn chậm nước mắt):
- Con hiếu đễ, nghe se từng khúc ruột,
Mẹ bên con từ tấm bé chẳng rời.
Nào ngờ ...vận nước, than ôi!
Gả con, Mẹ thấy bồi hồi lòng đau...
Ngọc Hân (thảng thốt kêu lên):
- Gả con...? Trời!
Thưa Mẫu Hậu hài nhi không hiểu,
Tuổi còn thơ sao đã vội gả chồng?
(Hoàng Hậu giang tay ôm lấy Ngọc Hân, vuốt ve mái tóc óng mượt của nàng)
Hoàng Hậu:
- Mẹ biết con còn vui
Với tuổi ngọc rong chơi.
Nhưng...vâng lệnh Hoàng Thượng
Gả con cho một người...
Ngọc Hân (rời khỏi tay Mẫu Hậu, hồi hộp nhắc lại):
- Gả con cho một người?
Một người con không hay!
Ngọc Bình (lên tiếng đánh tan bầu không khí nặng nề):
- Thưa Mẫu Hậu,
Có phải chị Ngọc Hân
Sắp sửa đi lấy chồng?
Hoàng gia nhận sính lễ
Của một đấng anh hùng?
Hoàng Hậu:
- Đúng thế, Uy Quốc Công Nguyễn Huệ
Là một đấng anh hùng,
Vừa dẹp xong đảng Trịnh
Giúp nhà Lê trung hưng...
Có chàng phò mã Tây Sơn,
Bớt thù thêm bạn, Bắc Nam một nhà!
Ngặt vì Rể ở phương xa,
Mẹ buồn...nhưng việc Quốc Gia hàng đầu.
Ngọc Bình:
-Chúc mừng! Chúc mừng!
Đúng là trai tài, gái sắc.
Chị Ngọc Hân đẹp nhất Bắc Hà,
Làu thông kinh sử, tài ba...
Anh hùng, Thục nữ hài hòa lứa đôi.
Mẫu Hậu (tin tưởng):
- Con gái ngoan, Mẹ vững tin...
Theo chồng con hãy giữ gìn gia phong.
Mong con phụ giúp nhà chồng,
Làm nên nghiệp lớn, núi sông rỡ ràng!
Ngọc Hân:
- Hài nhi xin vâng.
Hoàng Hậu (ra lệnh thị nữ):
- Thị nữ!
Thị nữ:
- Dạ!
Hoàng Hậu:
- Chuẩn bị hồi cung!
Thị nữ:
- Tuân chỉ!
(Mọi người rời vườn Thượng Uyển về nội cung. Chỉ có Như Sương ở lại lui cui quét lá dọn
dẹp. Bỗng Nhất Trung (hầu cận Nguyễn Huệ) thình lình xuất hiện, khiến Như Sương giật
mình đứng lên.)
Như Sương:
Suốt ngày ra quét lá,
Quét xong lá lại đầy.
Cả đời quét thế này,
Bao giờ lấy được chồng đây?
Nhất Trung (hát theo điệu cò lả):
"Đố ai quét sạch lá rừng?
"Để anh khuyên gió, gió đừng rung cây..." (ca dao)
Như Sương:
Ơ cái nhà anh này...
Hay nhỉ thật là hay!
Đã làm quan... Thái Giám,
Còn vớ vẩn gì đây...?
Nhất Trung (Giọng Nam):
- Tướng tá tui như vầy mà là Thái Giám sao...trời!? Xin giới thiệu, tui là Nhất Trung...
Như Sương (đanh đá, hát theo điệu trống quân):
- Chào anh Nhất Trung, nhưng mà...
Tướng anh như tướng đàn bà,
Chẳng làm Thái Giám ...cũng là hoạn quan!
Nhất Trung:
- Thôi thôi...dễ sợ cô nàng!
Nhất Trung tui mồm mép, sao bằng người ta.
Bữa nay gặp gái Bắc Hà,
Chẳng ôm đầu máu cũng ra thân tàn!
Còn gì là danh tiếng Tây Sơn!?
Như Sương (nghe tiếng "Tây Sơn" sợ hết hồn):
- Chết chết! ! Tây Sơn...? Tây Sơn!
Như Sương em không dám!
Từ bé cho đến lớn,
Em chỉ biết nội cung.
Nếu như có lỗi lầm,
Mong quan ... quan đại lượng!
Nhất Trung (cười khoái trá):
- Ha...ha...ha...Thì ra tên em là Như Sương!
Tên nghe đẹp quá!
Nhưng...tui hổng phải là quan,
Thân thế rất tầm thường.
May có chút võ nghệ,
Được hầu Uy Quốc Công...
Mà nè... sao chẳng thấy
Nàng công chúa Ngọc Hân?
Như Sương:
- Công chúa Ngọc Hân?
Công chúa là gì mà để cho anh gọi hả... hả?!
Mà thôi...công chúa đã cùng Mẫu Hậu hồi cung!
Nhất Trung:
- Uổng quá...uổng quá!
Trai tài gái sắc
Chẳng được gặp nhau!
Tiếng đi hỏi vợ
Nào thấy ai đâu?
Như Sương (sợ hãi , há hốc miệng):
-Này anh Nhất Trung,
Anh nói cái gì?
Nói lại cho rõ.
Anh tính hỏi vợ,
Là muốn hỏi ai?
Công chúa cao quý nhường này,
Anh dám xúc phạm...đầu bay, chẳng còn!
Nhất Trung (vội cải chính):
- Úy...Úy...
Tui nào đâu dám
Tính chuyện tầy trời!
Nếu muốn hỏi vợ,
Chỉ hỏi ...em thôi!
Như Sương (Nguýt dài):
- Hứ!
Nhất Trung:
- Tui nói hỏi vợ là nói Lệnh Công tui đó!
Màn Hai
MC giới thiệu:
(Kính thưa quí vị,
Tiếp theo đây, kính mời quý vị thưởng thức màn 2 của vở kịch 'Bà Chúa Tiên':
Sau đám cưới vương giả, công chúa Ngọc Hân theo chồng là Uy Quốc Công Nguyễn Huệ
về ở Dinh Tiết Chế gần sông Nhị Hà, thành Thăng Long, và được em gái là công chúa Ngọc
Bình báo tin vua cha Hiển Tông mất. )
Cảnh Hai: Cảnh trong dinh Tiết Chế Tướng Quân gần sông Nhị Hà, có trưng bầy hoa tươi
và trên vách có treo thanh kiếm cùng một cây đàn tì bà.
Công chúa Ngọc Hân từ Hậu trường đi ra, vẻ nóng ruột, treo áo hồng bào lên giá. Nàng
tiện tay với cây đàn dạo một bản nhạc.Nguyễn Huệ đang đi lại đọc sách, thấy vậy, cao
hứng lấy cây kiếm ra sân múa một đường gươm..Bỗng giây đàn bị đứt.
Ngọc Hân (kêu lên khe khẽ):
- Ôi!
Nguyễn Huệ (bỏ kiếm, chạy lại nắm tay vợ):
- Sao vậy? Đàn đứt giây rồi ư?
Từ ban sáng, ta thấy nàng hốt hoảng,
Có chuyện gì lo lắng hay không?
Ngọc Hân:
- Thưa Phu quân,
Phụ Hoàng sức khỏe mong manh,
Thiếp lo lắm, sợ mình không phải đạo...
Nguyễn Huệ (an ủi):
- Ta nghe nói
Nàng là người con hiếu thảo,
Luôn săn sóc cha sau buổi tan chầu.
Nhưng nhà vua còn lắm kẻ hạ người hầu,
Đông đúc gái trai, hoàng tôn công chúa...
Nàng hãy an tâm, lo gì chuyện đó!
Ngọc Hân:
- Phụ Hoàng trị vì, quyền uy chẳng có,
Bởi giữ thanh danh, bổng lộc phù vân.
Con gái, con trai nghèo khó như dân...
Riêng mình thiếp có duyên,
Được Lệnh Công yêu dấu.
Thiếp cũng ví như hạt mưa, bụi ngọc
Sa xuống lầu đài, thân phận rủi may.
Nguyễn Huệ (rất hài lòng, nên cười sung sướng):
- Ha ha ha! Được ...
Khiêm nhượng, ân cần, nàng nói khéo thay!
Ta xin hứa, hạnh phúc này cùng hưởng.
Hiện nay,
Tình thế Bắc Hà như trứng chồng ngất ngưởng!
Mà Triều đình uy thế mất từ lâu.
Binh Tướng tài ba đảng Trịnh nắm đầu,
Nàng có biết, chốn Hoàng cung
Ai là người có tài trị quốc?
Ngọc Hân:
- Thưa Phu quân,
Phụ Hoàng tuổi già sức tàn lực kiệt.
Hoàng Tử, Hoàng Thân tính nết bất thường.
Theo thiếp nghĩ, họ không thể đương đầu khi quốc biến.
Nay triều đình đã lập Tự Tôn,
Mà nhân phẩm Hoàng Tôn lại rất tầm thường!
Thiếp lo lắm, sợ Bắc Hà rơi vào tay quân nghịch.
Nguyễn Huệ (cười):
- Ha ha ha...!
Nàng yên tâm, quân ta như mũi kích...
Chỉ cần vài ngày ra Bắc diệt xâm lăng.
Đất Bắc Hà, nghe nói lắm hào kiệt, kỳ nhân,
Nàng biết ai, có khả năng và tin cậy?
Ngọc Hân:
- Thưa Phu quân,
Thiếp trong cấm cung, việc ngoài đời ít thấy,
Nhưng nghe đồn La Sơn Phu Tử là bậc hiền nhân
Và Ngô Thì Nhiệm, mưu lược tinh thông.
Được một trong hai, có thể nên việc lớn!
Nguyễn Huệ (cười, rất vừa lòng):
Lời đồn quả không sai ...
Nàng Chúa Tiên, hiểu biết hơn người!
Ngọc Hân:
- Cám ơn Phu quân khen tặng quá lời,
Thiếp chỉ mong chia ngọt xẻ bùi.
Nước lớn mạnh, dân giàu,
Đều là giấc mơ của người Đại Việt.
Như Sương (vào báo):
- Bẩm Tướng công có công chúa Ngọc Bình
Xin được vào yết kiến Phu nhân.
Nguyễn Huệ:
- Được, mời vào!
(Như Sương đi ra, Nguyễn Huệ trìu mến nói với Ngọc Hân)
- Chị em cần tâm sự,
Cứ tự nhiên gặp nhau!
Ta có chuyện đi gấp,
Lát về gặp nàng sau!
Ngọc Hân:
- Phu quân đừng quên trời trở lạnh,
Áo Khoác Hồng Bào xin nhớ mang theo!
(Ngọc Hân âu yếm khoắc áo cho chồng, cả hai cùng bịn rịn phút chia tay!)
Ngọc Bình (bước vào sau khi Nguyễn Huệ đi khỏi. Gặp chị, Ngọc Bình ôm chầm lấy, chị em
mừng mừng tủi tủi):
- Chị Ngọc Hân!
Ngọc Hân:
- Em Ngọc Bình!
Em đến mang tin lành hay tin dữ?
Lòng chị sao như lửa đỏ nấu nung...
Phụ Hoàng, Mẫu Hậu bình an?
Hoàng gia vô sự, Triều thần lạc quan?
Ngọc Bình (nói trong nghẹn ngào):
- Chị Ngọc Hân... Phụ Hoàng...Phụ Hoàng...
Ngọc Hân (lo lắng, sốt ruột):
- Phụ Hoàng sao rồi? Ngọc Bình...Ngọc Bình...!
Ngọc Bình (bật khóc):
- Phụ Hoàng đã băng hà!
Ngọc Hân (nghe tin dữ như sét đánh ngang đầu, rụng rời cả tay chân nên ngất sỉu trên tay
Ngọc Bình):
- Trời!
Ngọc Bình (cuống quýt):
- Chị Ngọc Hân...chị Ngọc Hân...!
Nhất Trung (xuất hiện, thấy sự thể quan trọng vội ra lệnh):
- Thị nữ đâu? Mời thầy thuốc!.
(Thị nữ trong hậu trường: Dạ)
Nhất Trung (đi ra):
- Quân Hầu! Mau thắng ngựa để ta khẩn báo Uy Quốc Công.
Quân hầu:
- Tuân lệnh.
Như Sương (Xuất hiện phụ với công chúa Ngọc Bình đỡ Ngọc Hân ngồi trên ghế, sau đó
gọi lớn):
- Phu nhân...Phu nhân...!
Ngọc Hân (tỉnh lại, nức nở):
- Phụ Hoàng...! Ôi Phụ Hoàng...!
Tha tội hài nhi, đứa con bất hiếu.
(Nguyễn Huệ trở về cùng Nhất Trung)
Ngọc Bình (thi lễ cùng Nguyễn Huệ):
- Ngọc Bình kính chào Nguyên Soái Uy Quốc Công!
Nguyễn Huệ:
- Chào Công Chúa Ngọc Bình!
Ta vừa nghe tin vua cha mới khuất,
Vội vã trở về, hư thực ra sao?
Ngọc Bình:
- Thưa Nguyên Soái, đêm qua vừa trở giấc,
Hoàng Đế cựa mình quằn quại đớn đau.
Ngự y đến, nhưng vô phương cứu chữa,
Cha đã băng hà mờ sáng hôm sau.
Nguyễn Huệ (đến gần Ngọc Hân, âu yếm, lau nước mắt cho nàng):
- Nàng hãy bớt u sầu,
Để lắng xuống thương đau!
Ngọc Hân :
- Đa tạ Phu quân!
Ngọc Bình (chào anh chị rồi đi ra):
- Xin tạm biệt Nguyên Soái,
Chị Ngọc Hân! Xin chị giữ gìn sức khỏe.
Nguyễn Huệ:
- Tạm biệt!
Ngọc Hân:
- Em Ngọc Bình!
Em trở lại Hoàng cung,
Lo an ủi Mẫu Hậu.
Việc nhà thu xếp xong,
Anh chị về chịu tang.
Tạm biệt!
Nguyễn Huệ (thấy Ngọc Hân buồn bã, bèn an ủi):
Ta biết nàng lo âu,
Nên lệ mới tuôn trào...!
Bởi việc nhà tang tóc,
Việc nước cũng hư hao...
Hai vai gánh vác thương đau,
Cành lan nặng trĩu giọt sầu, rụng rơi...
Ngọc Hân:
- Cỏ ưu tư héo mệnh trời,
Tình nhà, việc nước,
Đầy vơi nỗi mình...!
Nguyễn Huệ:
Để ta lo Quốc táng linh đình,
Thi ân thiên hạ, chính danh Thượng Hoàng.
Ngọc Hân (vui mừng, lau khô nước mắt cảm tạ phu quân):
- Được nhờ ân điển Thượng công,
Thiếp may báo hiếu ...triều đình cũng yên...
Một mai đất nước an bình,
Thiếp mong Nam Bắc chung tình sắt son.
(Ngọc Hân ngả vào vòng tay phu quân, hai người đắm chìm trong hạnh phúc...)
Màn Ba
MC giới thiệu:
Kính thưa quý vị,
Sau đây là màn chót của vở kịch thơ 'Bà Chúa Tiên'.
Ba năm sau, vào mùa xuân kỷ dậu 1789, Vua Quang Trung đại phá quân Thanh thật vẻ
vang. Giấc mơ được làm chủ một đất nước Thống nhất và lãnh thổ mở rộng của Bà Chúa
Tiên đã có hy vọng thành sự thật!
Cảnh Ba: Ba năm sau (1789) tại thư phòng Bắc Cung Hoàng Hậu vào chiều mồng 10 Tết
kỷ dậu. Trong phòng có bàn viết, kệ sách. Trên tường treo thanh kiếm, cây đàn. Như
Sương cầm chổi quét dọn ngoài sân.
Như Sương (cầm chổi, sốt ruột nhìn trời):
- Hôm nay mồng 10 Tết rồi , mà chưa có tin tức gì!
(Bỗng có tiếng ngâm của Nhất Trung từ xa vọng lại):
' Nhớ ai...nhớ lạ nhớ lùng'
'Nhớ ai, ai nhớ... ai cùng... nhớ ai!'
(Như Sương quăng chổi chạy vội ra cổng trước, nhưng Nhất Trung lại đi lối cổng sau cốt ý
tạo sự ngạc nhiên cho nàng. Không ngờ Nhất Trung vừa tới, lãnh ngay cái chổi rớt trúng
đầu).
Nhất Trung (kêu lên sợ hãi):
- -i! Có thích khách! Có thích khách!
Như Sương (nghe tiếng kêu, chạy lại thấy Nhất Trung thì cười ngặt ngẽo):
- Kìa anh Nhất Trung!
Làm gì có thích khách?
Anh về bằng cửa hậu,
Coi chừng mang tội khi quân!
Nhất Trung:
- Như Sương! Chào Như Sương...
Trời, trời này cái chổi!
Rớt trúng đầu bị thương,
Đã đớn đau muốn chết,
Còn mang tội 'khi quân'.
Thế là thế nào, hở nàng Như Sương?
Như Sương:
- Anh đang mang sắc thư
Của một đấng quân vương,
Mà dám đi cửa hậu!
Không bị tội khi quân,
Là tội gì, hỡi chàng Nhất Trung?
Nhất Trung (Sợ hãi rờ cổ rồi nhìn quanh):
-Ý trời! Tui ngu quá!
Chỉ muốn nàng ngạc nhiên.
Không ngờ lại mang tội,
Đừng méc ai nhe em!!
Như Sương:
Không méc...không méc ai!
Nhưng còn cái lẵng hoa,
Anh mua tặng ai đó,
Mà sao chưa đưa ra?
Nhất Trung (dấu vội lẵng hoa và sắc thư):
Ý không ...không thể được!
Đây sắc thư và hoa,
Hoàng Đế tặng Hoàng Hậu.
Muốn mất đầu không à...?
Như Sương (Sợ hãi,mặt tiu nghỉu):
- Thế còn quà ...'người ta'?
Nhất Trung (móc túi lấy ra một sợi dây bùa xanh đỏ đeo cho Như Sương):
- Có chứ!
Đây là quà của nàng:
Sợi dây bùa xanh đỏ.
Tôn Sĩ Nghị vứt bỏ,
Cốt để chạy thoát thân!
Như Sương (le lưỡi):
- Tôn Sĩ Nghị bỏ chạy? Ghê quá!
Nhưng anh hãy kể từ đầu,
Quân ta đánh giặc thế nào, hả anh?
Nhất Trung:
- Chuyện đánh nhau dài lắm,
Để tui vào cung báo cáo tin mừng.
Như Sương:
- Anh đừng lo,
Bắc Cung Hoàng Hậu đang bận việc Triều trung
Trưa mới về Hoàng cung.
Nhất Trung:
-Thôi tui kể vắn tắt:
Quân ta từ Tam Điệp,
Đánh Hà Hồi, Ngọc Hồi.
Giặc thua chạy trối chết,
Ta giết giặc tơi bời...
Gò Đống Đa, xác giặc cao bằng núi,
Sập Phù Kiều, máu giặc đỏ đầy sông.
Mồng 5 Tết quân Nam ca chiến thắng,
Giặc tan tành, ta giải phóng Thăng Long!
Áo bào Hoàng Đế Quang Trung
Nhuộm đen thuốc súng, vô cùng uy nghi!
Như Sương :
- Nghe anh Nhất Trung kể
Chuyện đánh giặc mà mê.
Hoàng Hậu cũng sắp trở về,
Ta vào bẩm báo, kẻo bê trễ giờ! (vào hậu trường)
(Hoàng Hậu về ngồi vào ghế, có thị nữ quạt hầu.)
Như Sương (ra bẩm báo):
-Bẩm Lệnh Bà có Tùy tướng Nhất Trung chờ lệnh.
Ngọc Hân:
-Cho vào.
Nhất Trung (Cung kính dâng hoa và sắc thư, Ngọc Hân vái sắc thư và nhận lấy):
- Bẩm Lệnh Bà,
Đây sắc thư và hoa...
Hoàng đế từ phương xa
Gửi về tặng Hoàng Hậu,
Báo tin thắng trận làm quà.
Ngọc Hân (vui vẻ):
- Chừng nào Hoàng Đế hồi cung?
Nhất Trung:
- Bẩm, Hoàng Thượng cũng sắp hồi trào.
Ngọc Hân:
- Hay lắm! Cám ơn tướng quân.
(Nhất Trung lui ra. Ngọc Hân mở sắc thư xem, cười vui sướng. Như Sương đưa Nhất Trung
ra, quay vào bẩm báo)
Như Sương:
- Bẩm Lệnh Bà có công chúa Ngọc Bình đến vấn an.
Ngọc Hân:
- Mời vào.
Ngọc Bình (bước vào, thi lễ):
- Kính vấn an Hoàng Hậu!
Ngọc Hân:
- Lâu lắm chị mới gặp em!
Ngọc Bình:
-Em nghe tin Nhất Trung về báo tiệp:
Hoàng Đế Quang Trung quét sạch giặc Thanh.
Chúc mừng chị, quân Nam vừa thắng lớn,
Mang yên bình, thống nhất giang san!
Giấc mơ xưa sắp viên thành,
Mở mang Đại Việt, tung hoành bốn phương!
Ngọc Hân:
- Cám ơn Hồn thiêng Sông Núi, Tổ Tiên...
(Hai chị em đang vui mừng, bỗng Nhất Trung ra hô lớn)
Nhất Trung:
- Hoàng Thượng giáng lâm!
(Hoàng Đế Quang Trung ra, đến cạnh Ngọc Hân.Tất cả cùng hô to)
- Hoàng Đế Quang Trung vạn tuế, vạn vạn tuế!
- Bắc Cung Hoàng Hậu vạn tuế, vạn vạn tuế!
Màn Hạ
Đã trình Diễn:
Vở Kịch Thơ 'Bà Chúa Tiên' đã được trình diễn tại sân khấu 'Seafood World' ngày 8 tháng
6 năm 2003, với Vũ Mạnh Đôn (Đạo Diễn), Phương Lan (Ngọc Hân), Bửu Trâm (Ngọc
Bình), Nguyễn Minh (Nguyễn Huệ), Thu Tâm (Mẫu Hậu), Ánh Tuyết (Như Sương), Dương
Linh (Nhất Trung) do Hội Ái Hữu Cựu Nữ Sinh Gia Long tổ chức vinh danh ngày Phụ Mẫu.